Dưới đây là
phân tích chi tiết về khái niệm và ý nghĩa của thủ tục giám đốc thẩm và tái thẩm
trong tố tụng dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) năm
2015.
1. Thủ tục
Giám đốc thẩm Khái niệm Theo quy định
tại Điều 325 BLTTDS 2015, giám đốc thẩm là thủ tục xét lại bản án, quyết
định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì phát hiện có vi
phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án. Căn cứ
kháng nghị (Điều 326 BLTTDS 2015) Một bản án,
quyết định đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm
khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Kết luận trong bản án, quyết định
không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án.
- Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục
tố tụng làm cho việc giải quyết vụ án không đúng đắn.
- Có sai lầm nghiêm trọng trong việc
áp dụng pháp luật.
Ý nghĩa của
thủ tục Giám đốc thẩm
- Bảo đảm tính pháp chế và công bằng: Giúp phát hiện và sửa chữa kịp
thời các sai sót, vi phạm của Tòa án cấp dưới, bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của đương sự.
- Thống nhất áp dụng pháp luật: Tạo sự nhất quán trong việc hiểu
và áp dụng các quy phạm pháp luật trong hoạt động xét xử trên phạm vi toàn
quốc.
- Nâng cao trách nhiệm của Thẩm
phán: Đảm bảo
các quyết định tư pháp được thực hiện đúng trình tự, nội dung và thẩm quyền
luật định.
2. Thủ tục
Tái thẩm Khái niệm Theo quy định
tại Điều 351 BLTTDS 2015, tái thẩm là thủ tục xét lại bản án, quyết định
của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng nghị vì có tình tiết mới
được phát hiện có thể làm thay đổi cơ bản nội dung của bản án, quyết định
mà Tòa án, đương sự không biết được khi Tòa án ra bản án, quyết định đó. Căn cứ
kháng nghị (Điều 352 BLTTDS 2015) Thủ tục tái
thẩm được áp dụng khi có một trong các căn cứ sau:
- Mức độ sai lệch của chứng cứ: Có
chứng cứ giả mạo hoặc người phiên dịch, giám định, nhân chứng khai man.
- Có dấu hiệu tội phạm của người
tiến hành tố tụng: Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Kiểm sát viên, Thư ký Tòa
án có hành vi nhận hối lộ hoặc làm sai lệch hồ sơ vụ án.
- Tình tiết mới: Các tình tiết
khách quan mới phát hiện có thể làm thay đổi cơ bản nội dung bản án mà
đương sự, Tòa án không thể biết tại thời điểm xét xử.
Ý nghĩa của
thủ tục Tái thẩm
- Bảo đảm sự thật khách quan: Giúp vụ án được giải quyết lại
dựa trên đúng bản chất sự thật khi có các yếu tố gian dối hoặc tình tiết
khách quan mới xuất hiện.
- Khôi phục công lý: Ngăn chặn và khắc phục hậu quả
của những phán quyết không chính xác do hành vi vi phạm pháp luật hình sự
trong quá trình tố tụng gây ra.
3. Điểm
giống và khác biệt Để có cái
nhìn so sánh, dưới đây là bảng phân định trọng tâm giữa Giám đốc thẩm và Tái thẩm:
|
Tiêu
chí
|
Giám đốc
thẩm
|
Tái thẩm
|
|
Căn cứ
pháp lý
|
Điều 325 – 351 BLTTDS 2015
|
Điều 352 – 365 BLTTDS 2015
|
|
Bản chất
sai sót
|
Sai sót từ
quá trình nhận định, đánh giá chứng cứ, hoặc áp dụng pháp luật của Tòa án.
|
Sự xuất hiện
của tình tiết mới, tài liệu giả mạo hoặc hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng
(như làm sai lệch hồ sơ, nhận hối lộ).
|
|
Trạng
thái chứng cứ
|
Chứng cứ
đã có sẵn trong hồ sơ vụ án nhưng bị đánh giá sai, hoặc bỏ sót.
|
Chứng cứ mới
phát sinh/xuất hiện hoặc chứng cứ cũ được chứng minh là sai lệch.
|
|
Mục
đích cốt lõi
|
Khắc phục
sai lầm trong nhận định và áp dụng pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử.
|
Đưa ra
phán quyết mới phù hợp với thực tế khách quan khi có tình tiết hoặc yếu tố mới
làm thay đổi bản chất vụ án.
|
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét