Cảm ơn bạn
đã tiếp tục nhấn mạnh vào nội dung cốt lõi của điểm c khoản 1 Điều 192
BLTTDS. Phân cú pháp của điều luật này rất dài và dễ gây nhầm lẫn nếu không
bóc tách kỹ.
Để phục vụ tốt
nhất cho việc phân tích chuyên sâu hoặc ôn tập thi cử, chúng ta hãy cùng bổ xẻ
chính xác cấu trúc pháp lý của điểm c này thành Nguyên tắc và Ngoại lệ,
đặc biệt chú ý đến điều kiện đi kèm.
Cấu trúc
pháp lý của Điểm c Khoản 1 Điều 192
Bản chất của
điểm c được xây dựng theo công thức: [Nguyên tắc cấm] + [Danh mục loại trừ]
+ [Điều kiện áp dụng ngoại lệ].
1. Nguyên
tắc chung: Cấm khởi kiện lại (Tránh trùng lặp phán quyết)
Thẩm phán phải
trả lại đơn khởi kiện nếu:
- Sự việc đã được giải quyết bằng
bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.
- Hoặc quyết định đã có hiệu lực của
cơ quan nhà nước có thẩm quyền (ví dụ: Quyết định giải quyết tranh chấp đất
đai của Ủy ban nhân dân).
2. Các
trường hợp ngoại lệ (Được quyền khởi kiện lại)
Nằm sau từ "trừ
trường hợp...", luật liệt kê cụ thể 2 nhóm vụ án sau đây đương sự có
thể kiện lại dù đã có phán quyết trước đó:
- Nhóm quan hệ nhân thân/tình trạng
thực tế biến động:
- Vụ án mà Tòa án bác đơn yêu cầu
ly hôn.
- Yêu cầu thay đổi nuôi con, thay
đổi mức cấp dưỡng, mức bồi thường thiệt hại.
- Yêu cầu thay đổi người quản lý
tài sản, thay đổi người quản lý di sản, thay đổi người giám hộ.
- Nhóm tranh chấp tài sản/quyền sử
dụng đất có tính chất hoàn trả:
- Vụ án đòi tài sản.
- Đòi tài sản cho thuê, cho mượn.
- Đòi nhà.
- Đòi quyền sử dụng đất cho thuê,
cho mượn, cho ở nhờ.
⚠️ Điều kiện "Kép" để được áp
dụng ngoại lệ
Đây là đoạn
quan trọng nhất ở cuối điểm c mà rất nhiều người bỏ sót, dẫn đến việc áp dụng
sai luật: "...mà Tòa án chưa chấp nhận yêu cầu và theo quy định của
pháp luật được quyền khởi kiện lại".
Điều này có
nghĩa là, để được nộp đơn khởi kiện lại đối với các vụ án nêu trên, phải thỏa
mãn đồng thời các yếu tố sau:
1.
Về kết quả giải quyết trước đó: Tòa án phải là "chưa chấp nhận yêu cầu"
(bác đơn).
o Ví dụ: Bạn kiện đòi lại nhà cho mượn, nhưng
do thiếu chứng cứ nên Tòa án ra bản án bác đơn (chưa chấp nhận). Sau này
bạn tìm được giấy tờ mượn nhà rõ ràng, bạn có quyền khởi kiện lại.
o Ngược lại: Nếu Tòa án đã chấp nhận yêu cầu
của bạn (buộc bên kia trả nhà) bằng một bản án/quyết định có hiệu lực, nhưng
bên kia không chịu trả, thì bạn không được khởi kiện lại, mà phải sang
cơ quan Thi hành án dân sự.
2.
Đối chiếu với Quyết định hòa giải thành:
o Khi các bên đã hòa giải thành và Tòa
án ra Quyết định công nhận, điều này đồng nghĩa với việc các bên đã tự thỏa thuận
giải quyết xong tranh chấp, Tòa án ghi nhận và tối cao hóa thỏa thuận đó,
chứ không phải là "chưa chấp nhận yêu cầu".
o Do đó, Quyết định hòa giải thành về
việc đòi nhà/đòi đất không thuộc trường hợp ngoại lệ của điểm c để được
khởi kiện lại, trừ khi xuất hiện một quan hệ pháp luật mới hoàn toàn (ví dụ:
sau khi hòa giải thành, các bên lại ký một hợp đồng thuê/mượn mới và tiếp tục
vi phạm).
Tóm lại
khi chấm bài hoặc làm tiểu luận: Điểm c khoản 1 Điều 192 là tấm khiên bảo vệ tính hiệu lực
tuyệt đối của phán quyết Tòa án. Các trường hợp "ngoại lệ" chỉ mở ra
khi quyền lợi của đương sự chưa được Tòa bảo vệ (bác đơn) ở vụ án trước
và bản chất quan hệ đó cho phép kéo dài, biến động theo thời gian.
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét