Để tổ chức đại
diện người lao động (NLĐ) tại cơ sở hoạt động thực chất và hiệu quả, pháp luật
lao động Việt Nam (BLLĐ 2019) đã quy định rất rõ trách nhiệm của người sử dụng
lao động (NSDLĐ) trong việc đảm bảo các điều kiện vật chất và thời gian. Điều
này nhằm xóa bỏ tình trạng tổ chức đại diện chỉ tồn tại trên "hình thức". Dưới đây là
các điều kiện cụ thể mà NSDLĐ có nghĩa vụ phải đảm bảo:
1. Đảm bảo
về thời gian hoạt động Đây là điều
kiện tiên quyết để cán bộ tổ chức đại diện có thể thực hiện nhiệm vụ mà không bị
ảnh hưởng đến thu nhập cá nhân:
- Dành thời gian trong giờ làm việc: Thành viên ban lãnh đạo của tổ
chức đại diện được dành một số lượng giờ làm việc nhất định để thực hiện
công việc của tổ chức (như đi họp, thăm hỏi đoàn viên, thương lượng...).
- Hưởng nguyên lương: Thời gian làm việc dành cho hoạt
động của tổ chức đại diện vẫn được NSDLĐ trả lương đầy đủ.
- Thỏa thuận linh hoạt: Số giờ cụ thể thường được hai
bên thỏa thuận và ghi nhận trong Thỏa ước lao động tập thể, nhưng phải đảm
bảo mức tối thiểu theo quy định của Tổng Liên đoàn (đối với Công đoàn) hoặc
theo quy định của Chính phủ (đối với tổ chức của NLĐ).
2. Đảm bảo
về điều kiện vật chất và phương tiện làm việc NSDLĐ có
trách nhiệm hỗ trợ các phương tiện cơ bản để tổ chức có nơi làm việc:
- Bố trí nơi làm việc: NSDLĐ phải bố trí địa điểm
(phòng làm việc hoặc không gian sinh hoạt chung) để tổ chức đại diện có
nơi hội họp và làm việc.
- Cung cấp thông tin: NSDLĐ có nghĩa vụ cung cấp các
thông tin liên quan đến lao động, tiền lương, và tình hình sản xuất kinh
doanh (trừ bí mật kinh doanh) để tổ chức có căn cứ thực hiện thương lượng
tập thể.
- Phương tiện liên lạc: Hỗ trợ các phương tiện làm việc
cần thiết như bàn ghế, tủ đựng tài liệu, hoặc tạo điều kiện sử dụng mạng
internet, bảng tin tại doanh nghiệp để thông tin đến NLĐ.
3. Đảm bảo
về tài chính (Kinh phí hoạt động)
- Đối với Công đoàn cơ sở: NSDLĐ có nghĩa vụ đóng kinh
phí công đoàn bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội
cho NLĐ. Đây là nguồn tài chính quan trọng nhất để duy trì các hoạt động
chăm lo đời sống.
- Đối với tổ chức của NLĐ tại
doanh nghiệp: Tổ
chức này hoạt động dựa trên phí gia nhập và đóng góp của thành viên. NSDLĐ
không bắt buộc phải đóng kinh phí như đối với Công đoàn, trừ khi hai bên
có thỏa thuận hỗ trợ tự nguyện khác. Tuy nhiên, NSDLĐ có trách nhiệm khấu
trừ phí thành viên từ tiền lương của NLĐ để chuyển cho tổ chức nếu NLĐ có
yêu cầu bằng văn bản.
4. Bảo vệ
cán bộ tổ chức đại diện Để cán bộ tổ
chức "dám nói, dám làm", pháp luật thiết lập cơ chế bảo vệ đặc biệt
(Điều 177):
- Chống trù dập: NSDLĐ không được lấy lý do NLĐ
là thành viên hoặc lãnh đạo tổ chức để trù dập, phân biệt đối xử, chuyển
làm việc khác hoặc kỷ luật trái luật.
- Gia hạn hợp đồng tự động: Nếu hợp đồng lao động của cán bộ
tổ chức đại diện hết hạn trong nhiệm kỳ, NSDLĐ phải gia hạn hợp đồng lao động
đã giao kết cho đến hết nhiệm kỳ.
- Thỏa thuận khi chấm dứt hợp đồng: NSDLĐ muốn đơn phương chấm dứt
hợp đồng lao động hoặc sa thải cán bộ lãnh đạo tổ chức đại diện thì phải
có sự thỏa thuận bằng văn bản với ban lãnh đạo của tổ chức đó (hoặc cơ
quan quản lý nhà nước nếu không thỏa thuận được).
5. Quyền
tiếp cận người lao động tại nơi làm việc
- NSDLĐ phải tạo điều kiện để người
đại diện của tổ chức được tiếp cận NLĐ tại nơi làm việc để thực hiện các
hoạt động đại diện, miễn là không gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất,
kinh doanh bình thường của doanh nghiệp.
Đánh giá - Việc đảm bảo
các điều kiện trên cho thấy sự dịch chuyển của pháp luật lao động từ việc chỉ
"công nhận sự tồn tại" sang việc "thúc đẩy sự vận hành"
của các tổ chức đại diện. Điều này giúp tạo ra môi trường lao động dân chủ, nơi
mà tiếng nói của tập thể NLĐ có trọng lượng thực sự, góp phần xây dựng quan hệ
lao động hài hòa và ổn định.
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét