Dưới đây là
các quy định pháp lý cốt lõi về điều kiện, thẩm quyền, hồ sơ và thủ tục thực hiện
theo quy định của Bộ luật Dân sự và Bộ luật Tố tụng Dân sự hiện hành.
1. Điều
kiện để yêu cầu tuyên bố một người mất tích
Theo Điều 68 Bộ luật Dân sự 2015, một người chỉ bị Tòa án tuyên bố mất tích khi hội đủ 3
điều kiện sau:
- Biệt tích biệt tăm: Biệt tích 02 năm liền trở
lên mà không có tin tức xác thực về việc người đó còn sống hay đã chết.
- Đã áp dụng biện pháp tìm kiếm: Người có quyền, lợi ích liên
quan đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo tìm kiếm theo quy định của
pháp luật tố tụng dân sự (như nhắn tin trên phương tiện thông tin đại
chúng, tìm kiếm qua cơ quan công an...) nhưng vẫn không có tin tức.
- Thời hạn 02 năm được tính như sau:
- Tính từ ngày biết được tin tức
cuối cùng của người đó.
- Nếu không xác định được ngày có
tin tức cuối cùng thì tính từ ngày 01 tháng liền kề sau tháng có tin tức
cuối cùng.
- Nếu không xác định được tháng
có tin tức cuối cùng thì tính từ ngày 01 tháng 01 của năm liền kề sau năm
có tin tức cuối cùng.
2. Thẩm
quyền giải quyết của Tòa án
- Thẩm quyền theo cấp: Tòa án nhân dân cấp huyện (nay là Toà Khu vực) (Điều 35. BLTTDS 2015).
- Thẩm quyền theo lãnh thổ: Tòa án nơi người bị yêu cầu
tuyên bố mất tích có nơi cư trú cuối cùng (nơi thường trú hoặc nơi
tạm trú).(Điều 39. BLTTDS 2015).
3. Hồ sơ
chuẩn bị (Phiên tòa giải quyết việc dân sự)
Người khởi
kiện cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
1.
Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất tích (theo mẫu của Tòa án).
2.
Tài liệu chứng minh người bị yêu cầu đã biệt tích 02 năm liền trở lên (ví dụ: Xác nhận của Công an xã/phường/thị
trấn về việc người đó đã rời khỏi địa phương và không rõ đi đâu).
3.
Tài liệu chứng minh đã áp dụng các biện pháp tìm kiếm (ví dụ: Biên lai nộp tiền đăng tin
tìm kiếm trên báo, đài; các thông báo tìm kiếm của cơ quan chức năng...).
4.
Giấy tờ chứng minh mối quan hệ giữa người yêu cầu và người bị yêu cầu (Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy khai
sinh, Sổ hộ khẩu cũ/thông tin cư trú...).
5.
Căn cước công dân của người nộp đơn yêu cầu.
4. Trình
tự, thủ tục giải quyết tại Tòa án
Trình tự được
tiến hành qua các bước cơ bản sau:
Bước 1: Nộp
hồ sơ và thụ lý
- Người yêu cầu nộp hồ sơ tại Tòa
án cấp huyện (nay là Khu vực) có thẩm quyền.
- Tòa án kiểm tra hồ sơ, nếu hợp lệ
sẽ ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí (lệ phí). Sau khi nộp biên lai,
Tòa án sẽ chính thức thụ lý việc dân sự.
Bước 2:
Thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu
- Trong thời hạn 03 ngày làm việc
kể từ ngày thụ lý, Tòa án ra quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu
tuyên bố mất tích.
- Thời hạn thông báo tìm kiếm là 04
tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên. Thông báo này phải
được đăng trên báo điện tử hoặc báo in của Trung ương trong 03 số liên tiếp
và phát sóng trên đài phát thanh hoặc đài truyền hình của Trung ương 03 lần
trong 03 ngày liên tiếp.
Bước 3: Mở
phiên họp giải quyết
- Hết thời hạn 04 tháng thông báo
mà người bị tìm kiếm vẫn không trở về và không có tin tức, Tòa án sẽ mở
phiên họp giải quyết việc dân sự.
- Nếu chấp nhận đơn yêu cầu, Tòa
án ra Quyết định tuyên bố một người mất tích.
5. Hệ quả
pháp lý khi một người bị tuyên bố mất tích
- Về quan hệ hôn nhân: Nếu vợ hoặc chồng của người bị
tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn (theo
Khoản 2 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình).
- Về tài sản: Tài sản của người bị tuyên bố mất
tích sẽ được giao cho người quản lý tài sản theo quy định tại Điều 69 Bộ
luật Dân sự 2015 (như vợ, chồng, con thành niên, cha, mẹ... hoặc người do Tòa
án chỉ định).
Lưu ý
quan trọng: Nếu người
bị tuyên bố mất tích trở về hoặc có tin tức xác thực là còn sống, họ hoặc người
có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết
định tuyên bố mất tích để khôi phục lại các quyền nhân thân và tài sản theo
quy định.
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét