Trong pháp
luật thi hành án dân sự Việt Nam, việc kê biên quyền sử dụng đất (QSDĐ) là một
biện pháp cưỡng chế mạnh mẽ. Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người
dân cũng như các bên liên quan, pháp luật quy định rất rõ các trường hợp
không được phép kê biên quyền sử dụng đất.
Dưới đây là
các trường hợp cụ thể theo quy định hiện hành:
1. Đất
không đủ điều kiện chuyển nhượng (Theo Luật Đất đai)
Cơ quan thi
hành án chỉ được kê biên QSDĐ nếu đất đó có thể đem bán bán đấu giá để thu hồi
tiền. Vì vậy, theo Điều 110 Luật Thi hành án dân sự, QSDĐ không được kê biên nếu
rơi vào các trường hợp không được phép chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, cho
thuê, thế chấp, góp vốn theo quy định của Luật Đất đai, cụ thể như:
- Đất chưa có Giấy chứng nhận
(Sổ đỏ/Sổ hồng) hoặc không thuộc diện được cấp Giấy chứng nhận theo quy định.
- Đất đang có tranh chấp về
quyền sử dụng đất chưa được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực
của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Quyền sử dụng đất đang bị áp
dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, biện pháp ngăn chặn hoặc biện pháp bảo
đảm của cơ quan có thẩm quyền khác.
- Hết thời hạn sử dụng đất mà không được gia hạn.
2. Đất có
tài sản gắn liền là di sản văn hóa, công trình công cộng
Nếu trên đất
có các tài sản mang tính chất công cộng, lịch sử, tín ngưỡng đặc biệt, cơ quan
thi hành án sẽ không được kê biên:
- Đất có tài sản gắn liền là di
sản văn hóa lịch sử, danh lam thắng cảnh đã được Nhà nước xếp hạng hoặc
nằm trong danh mục kiểm kê di tích của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
- Đất công trình công cộng, cơ sở
y tế, giáo dục, tôn giáo, tín ngưỡng (đình, chùa, nhà thờ, thánh thất...)
đang được sử dụng cho mục đích chung.
3. Đất là
tài sản chung không thể tách rời hoặc thuộc hộ gia đình mà chưa phân chia
- Đất thuộc sở hữu chung: Nếu QSDĐ là tài sản chung của
nhiều người (ví dụ: chung quyền sử dụng với người không phải là người phải
thi hành án) mà chưa xác định được phần quyền của người phải thi hành án,
hoặc nếu tách ra sẽ làm giảm đáng kể giá trị của thửa đất, cơ quan thi
hành án không thể tự ý kê biên toàn bộ. Họ phải yêu cầu các đồng sở hữu tự
thỏa thuận hoặc khởi kiện ra Tòa án để phân chia tài sản trước.
- Đất của hộ gia đình: Tương tự tài sản chung, nếu đất
cấp cho "Hộ gia đình" thì cần phải xác định phần quyền của riêng
người phải thi hành án trong khối tài sản đó trước khi tiến hành các bước
tiếp theo.
4. Đất có
giá trị vượt quá xa nghĩa vụ thi hành án (Kê biên quá mức)
Theo nguyên
tắc thi hành án, cơ quan thi hành án chỉ được kê biên tài sản tương ứng với
nghĩa vụ của người phải thi hành án và các chi phí cưỡng chế.
- Nếu người phải thi hành án chỉ nợ
một khoản tiền nhỏ (ví dụ: vài chục triệu đồng), nhưng tài sản duy nhất là
một thửa đất trị giá hàng tỷ đồng, và người đó còn các tài sản khác có giá
trị nhỏ hơn (như xe máy, tivi, tài khoản ngân hàng...), thì cơ quan thi
hành án không được lựa chọn kê biên thửa đất đó ngay từ đầu mà phải
ưu tiên kê biên tài sản khác tương ứng trước.
Lưu ý
quan trọng: Đối với
trường hợp thửa đất duy nhất là nhà ở duy nhất của người phải thi hành
án, pháp luật vẫn cho phép kê biên để bảo đảm thi hành án nợ tiền. Tuy
nhiên, sau khi bán đấu giá, cơ quan thi hành án phải trích lại một khoản tiền từ
tiền bán tài sản để người phải thi hành án thuê nhà hoặc mua một chỗ ở mới phù
hợp với tiêu chuẩn tối thiểu (thường tính bằng thời hạn thuê nhà trong 01 năm tại
địa phương).
___________________________
Tìm hiểu thủ
tục xác định phần quyền sử dụng đất trong tài sản chung hộ gia đình trước khi
kê biên?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét