Căn cứ vào
các quy định sửa đổi, bổ sung mới nhất của Luật số 85/2025/QH15 (đồng bộ
với Luật Tổ chức Tòa án nhân dân), thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực
đã được mở rộng toàn diện, nắm giữ toàn bộ vai trò xét xử sơ thẩm.
Cụ thể, thẩm
quyền của Tòa án nhân dân khu vực bao gồm các nhóm việc sau đây:
1. Thẩm
quyền giải quyết sơ thẩm các TRANH CHẤP (Vụ án dân sự)
Tòa án nhân
dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm đối với tất cả
các tranh chấp được quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật Tố tụng
dân sự (bao gồm cả các vụ việc có yếu tố nước ngoài), cụ thể:
- Tranh chấp về dân sự (Điều 26): Tranh chấp về quyền sở hữu, hợp
đồng dân sự, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, thừa kế tài sản, quyền sử
dụng đất và tài sản gắn liền với đất...
- Tranh chấp về hôn nhân và gia
đình (Điều 28):
Ly hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản khi ly hôn hoặc sau khi ly
hôn; tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con, cấp dưỡng...
- Tranh chấp về kinh doanh, thương
mại (Điều 30):
Các tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa cá
nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh và đều có mục đích lợi nhuận; tranh chấp
giữa công ty với các thành viên công ty...
- Tranh chấp về lao động (Điều
32): Tranh chấp
lao động cá nhân; tranh chấp lao động tập thể về quyền; tranh chấp liên
quan đến việc học nghề, cho thuê lại lao động, bảo hiểm xã hội...
2. Thẩm
quyền giải quyết sơ thẩm các YÊU CẦU (Việc dân sự)
Tòa án nhân
dân khu vực có thẩm quyền giải quyết các yêu cầu quy định tại các điều 27, 29,
31 và 33 của Bộ luật Tố tụng dân sự:
- Yêu cầu về dân sự (Điều 27): Tuyên bố một người mất năng lực
hành vi dân sự hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự; tuyên bố một người mất
tích hoặc đã chết; thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú...
- Yêu cầu về hôn nhân và gia đình
(Điều 29): Yêu
cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly
hôn; hủy việc kết hôn trái pháp luật; hạn chế quyền của cha, mẹ đối với
con chưa thành niên...
- Yêu cầu về kinh doanh, thương mại
(Điều 31): Yêu
cầu liên quan đến việc giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài thương mại (trừ
các việc thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh); yêu cầu hủy bỏ nghị quyết của Đại
hội đồng cổ đông, nghị quyết của Hội đồng thành viên...
- Yêu cầu về lao động (Điều 33): Yêu cầu tuyên bố hợp đồng lao động,
thỏa ước lao động tập thể vô hiệu; các yêu cầu khác về lao động...
⚠️ Các trường hợp ngoại lệ BỊ LOẠI TRỪ
Dù nắm toàn
bộ thẩm quyền sơ thẩm dân sự, Tòa án nhân dân khu vực không có thẩm quyền
giải quyết đối với:
1.
Yêu cầu hủy phán quyết trọng tài.
2.
Yêu cầu đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc.
(Hai yêu
cầu này theo Khoản 2 Điều 37 mới đã được chuyển giao độc quyền cho một số Tòa
án nhân dân cấp tỉnh chuyên trách giải quyết).
Tóm lại bản
chất mô hình mới: Tòa
án nhân dân khu vực hiện nay là "trung tâm sơ thẩm" duy nhất đối
với mọi tranh chấp và yêu cầu dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại
và lao động (bao gồm cả vụ việc có yếu tố nước ngoài). Cấp tỉnh chỉ còn giữ vai
trò xét xử phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm và mảng trọng tài thương mại đặc
thù.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét