Thứ Năm, 11 tháng 6, 2026

BPKCTT: “Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp”?

CÂU HỎI : BPKCTT: “Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp”?

(Trả lời bên dưới)

Biện pháp khẩn cấp tạm thời (BPKCTT) “Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp” được quy định cụ thể tại Điều 122 Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) 2015.

Nếu biện pháp "Cấm chuyển dịch quyền về tài sản" (Điều 121) nhằm khóa chặt trạng thái pháp lý (không cho mua bán, sang tên) thì biện pháp "Cấm thay đổi hiện trạng tài sản" (Điều 122) lại nhằm khóa chặt trạng thái vật chất thực tế của tài sản đó.

Dưới đây là phân tích chi tiết và hệ thống về biện pháp này:

1. Bản chất và Mục đích ý nghĩa

Trong quá trình giải quyết tranh chấp (thường là về đất đai, nhà ở, công trình xây dựng, máy móc...), một bên đương sự có thể có hành vi làm biến dạng, hủy hoại hoặc thay đổi cấu trúc, tính chất của tài sản.

Mục đích cốt lõi: Giữ nguyên trạng hình thái vật chất, vị trí, cấu trúc và công năng của tài sản tại thời điểm tranh chấp. Việc này nhằm:

  • Đảm bảo việc xem xét, thẩm định tại chỗđịnh giá tài sản của Tòa án được chính xác.
  • Tránh việc một bên cố tình "sự đã rồi" (như xây đè lên đất tranh chấp, dỡ bỏ công trình, chặt phá cây cối lâu năm) khiến tài sản không thể khôi phục lại nguyên trạng sau khi có bản án.

2. Các hành vi bị nghiêm cấm khi áp dụng biện pháp này

Khi Tòa án ban hành quyết định áp dụng Điều 122, người đang chiếm hữu hoặc quản lý tài sản bị cấm thực hiện các hành vi sau đối với tài sản tranh chấp:

  • Tháo dỡ, đập phá, sửa chữa lớn: Làm thay đổi cấu trúc, diện tích, thiết kế của nhà ở, công trình.
  • Xây dựng thêm: Cố tình xây dựng mới, cơi nới, đổ bê tông, làm tường rào kiên cố trên phần đất đang tranh chấp.
  • Thay đổi mục đích sử dụng đất/địa hình: Đào bới, san lấp mặt bằng, múc đất, hạ nền, hoặc tự ý chuyển đổi từ đất trồng lúa sang đào ao nuôi cá...
  • Hủy hoại tài sản phụ gắn liền với đất: Chặt phá vườn cây ăn quả, cây lấy gỗ, phá bỏ hệ thống tưới tiêu đang tranh chấp.

3. Điều kiện để Tòa án chấp nhận áp dụng

Tương tự các BPKCTT khác, Tòa án sẽ xem xét dựa trên đơn yêu cầu của đương sự và các tài liệu chứng cứ kèm theo:

  • Có căn cứ thực tế về việc hiện trạng đang bị đe dọa: Người yêu cầu phải chứng minh được bên kia đang hoặc chuẩn bị có hành vi thay đổi cấu trúc vật chất của tài sản (ví dụ: đã tập kết vật liệu xây dựng, thuê thợ chuẩn bị tháo dỡ, hoặc đã bắt đầu đào móng...).
  • Thực hiện biện pháp bảo đảm tài chính: Người yêu cầu áp dụng phải nộp một khoản tiền, kim khí quý hoặc giấy tờ có giá vào tài khoản phong tỏa của Ngân hàng theo chỉ định của Tòa án (Điều 136 BLTTDS 2015). Khoản này để bảo đảm bồi thường thiệt hại nếu yêu cầu BPKCTT đó là sai và gây tổn thất cho bên bị áp dụng (ví dụ: làm đình trệ hoạt động sản xuất kinh doanh hợp pháp của họ).

4. Phân biệt để tránh nhầm lẫn trong thực tế

Biện pháp này rất dễ bị nhầm lẫn hoặc thường được áp dụng song song với biện pháp "Cấm chuyển dịch quyền về tài sản" (Điều 121). Bạn có thể phân biệt nhanh:

Tiêu chí

Cấm chuyển dịch quyền về tài sản (Điều 121)

Cấm thay đổi hiện trạng tài sản (Điều 122)

Bảo vệ khía cạnh

Pháp lý (Quyền sở hữu, quyền sử dụng).

Vật chất (Hình dáng, cấu trúc, công năng thực tế).

Hành vi ngăn chặn

Ký hợp đồng mua bán, tặng cho, thế chấp, cầm cố, góp vốn...

Xây dựng, sửa chữa, đào bới, tháo dỡ, chặt phá...

Ví dụ thực tế

Ngăn không cho bị đơn ra văn phòng công chứng bán mảnh đất đang tranh chấp cho người khác.

Ngăn không cho bị đơn xây nhà kiên cố hoặc xây tường rào bao chiếm trên mảnh đất đó.

Lưu ý thực tế: Trong các vụ án tranh chấp đất đai phức tạp, các luật sư thường nộp đơn yêu cầu áp dụng đồng thời cả hai biện pháp này để khóa chặt tài sản cả về mặt pháp lý lẫn mặt thực địa, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho đến khi có phán quyết cuối cùng.

-------------------------------------------

  • Bạn có muốn đi sâu vào cách Tòa án xác định mức tiền bảo đảm (ký quỹ) riêng cho trường hợp "cấm thay đổi hiện trạng" này khi nó làm đình trệ việc xây dựng của đương sự không?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích


(phần giới thiệu ngắn gọn CHỦ ĐỀ)

=================================

💡CƠ SỞ PHÁP LÝ:

-Bộ luật Dân sự năm 2015:

-Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (Sửa đổi 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025):

-Bộ luật Hình sự năm 2015 (Sửa đổi 2017, 2025):

-Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 (Sửa đổi 2021, 2024, 2025):

-Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (Sửa đổi 2014, 2017, 2020, 2022, 2024, 2025):

-Luật Tố tụng hành chính năm 2015 (Sửa đổi 2019, 2025):

💡Văn bản hướng dẫn :

 +Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

=================================

💡NỘI DUNG ĐIỀU LUẬT ĐƯỢC ÁP DỤNG:

(nội dung)

=================================

#BoLuatHinhSuVietNam

#PhapLuatHinhSu

#LuatHinhSu

#timhieuboluathinhsuvietnam

 

#timhieuboluatdansu

#boluatdansuvietnam

#timhieuboluattotungdansu

#luattotungdansu

 

#timhieuluathanhchinh

#luatxulyviphamhanhchinh

#totunghanhchinh

#luattotunghanhchinh

 (👉)LƯU Ý: Nội dung AI được biên tập bởi Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT, nhằm mang đến cho đọc giả NHỮNG CƠ SỞ PHÁP LÝ QUAN TRỌNG đã được áp dụng trên thực tế khi xét xử...Mọi thắc mắc, chia sẻ, trao đổi mang tính học thuật hoặc cần HỖ TRỢ TƯ VẤN PHÁP LUẬT MIỄN PHÍ. Vui  lòng liên hệ số di động ZALO của KÊNH. Trân trọng!

VĂN BẢN HƯỚNG DẪN CHI TIẾT:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét