Đây là một
điểm cực kỳ đặc biệt và rất dễ gây nhầm lẫn trong hệ thống văn bản quy phạm
pháp luật Việt Nam, đặc biệt là khi so sánh giữa tố tụng dân sự và tố tụng hình
sự.
Khác với tố
tụng hình sự (vốn có các Nghị định chuyên biệt quy định chi tiết như Nghị định 250/2025/NĐ-CP), thẩm định giá/định giá tài sản trong tố tụng dân sự
KHÔNG được quy định riêng tại một Nghị định cụ thể nào của Chính phủ.
Thay vào đó,
hoạt động này được điều chỉnh trực tiếp bởi các văn bản sau:
1. Luật cốt
lõi và cao nhất: Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) 2015
Trong tố tụng
dân sự, toàn bộ nguyên tắc, trường hợp áp dụng, quyền và nghĩa vụ của đương sự
đối với việc định giá và thẩm định giá được quy định trực tiếp từ Điều 104
và từ Điều 163 đến Điều 166 (về chi phí, nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng) của
BLTTDS 2015 mà không cần qua một Nghị định hướng dẫn tổng thể.
2. Sự
phân tách pháp luật đối với 2 phương thức xác định giá
Tùy thuộc
vào việc vụ án áp dụng hình thức nào, trình tự và thủ tục chuyên môn sẽ viện dẫn
đến các văn bản pháp luật chuyên ngành tương ứng:
- Trường hợp 1: Thẩm định giá tài
sản (Qua tổ chức chuyên nghiệp độc lập)
- Văn bản áp dụng: Luật Giá 2023 và các
Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Giá (như các quy định về Tiêu chuẩn thẩm
định giá Việt Nam, điều kiện hành nghề của thẩm định viên).
- Bản chất: Tòa án hoặc đương sự ký hợp đồng
dịch vụ thương mại với tổ chức thẩm định giá. Do đó, quy trình chuyên môn
(phương pháp so sánh, chi phí, dòng tiền...) phải tuân theo pháp luật
chuyên ngành về Giá, chứ không có Nghị định riêng biệt cho "dân sự".
- Trường hợp 2: Định giá tài sản
(Do Hội đồng định giá của Tòa án thành lập)
Lưu ý để
tránh nhầm lẫn khi làm bài nghiên cứu hoặc viện dẫn:
- Nhiều người
thường nhầm lẫn và viện dẫn Nghị định 250/2025/NĐ-CP (vừa thay thế cho
các Nghị định cũ như Nghị định 30/2018/NĐ-CP và Nghị định 97/2019/NĐ-CP). Tuy
nhiên, tiêu đề và phạm vi điều chỉnh của Nghị định này đã nêu rất rõ: “Quy định
chi tiết việc thành lập và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản; trình tự,
thủ tục định giá tài sản trong tố tụng hình sự”. Văn bản này không
áp dụng cho việc giải quyết các vụ án dân sự, kinh doanh thương mại hay hôn
nhân gia đình.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét