Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, định giá và thẩm
định giá là hai khái niệm thường bị nhầm lẫn nhưng lại có bản chất pháp lý,
mục đích và giá trị sử dụng hoàn toàn khác nhau.
Dưới đây là bảng so sánh và phân tích chi tiết:
1. Sự khác biệt giữa Định giá nhà nước và Thẩm định
giá doanh nghiệp
|
Tiêu chí
|
Định giá của Nhà nước
|
Thẩm định giá của Doanh nghiệp
|
|
Chủ thể thực hiện
|
Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (UBND các cấp, Bộ Tài
chính, các Sở...)
|
Doanh nghiệp thẩm định giá (có Thẩm định viên về giá
đủ điều kiện hành nghề).
|
|
Bản chất pháp lý
|
Là hoạt động mang tính chất quyền lực nhà nước.
|
Là hoạt động dịch vụ tư vấn tài chính mang
tính chất thương mại.
|
|
Đối tượng áp dụng
|
Các loại tài sản quan trọng, thiết yếu hoặc tài sản
công (Đất đai, hàng dự trữ quốc gia, dịch vụ công ích...).
|
Mọi loại tài sản mà khách hàng có nhu cầu (Bất động
sản, máy móc, doanh nghiệp, tài sản vô hình...).
|
|
Giá trị pháp lý
|
Kết quả được thể hiện bằng văn bản quy phạm pháp luật
hoặc quyết định hành chính, có tính bắt buộc thực hiện.
|
Kết quả được thể hiện bằng Chứng thư thẩm định
giá và Báo cáo kết quả thẩm định giá.
|
|
Mục đích
|
Phục vụ quản lý nhà nước, điều tiết kinh tế, đảm bảo
công bằng xã hội (Ví dụ: tính thuế đất, đền bù giải tỏa).
|
Phục vụ các giao dịch dân sự, kinh tế (Mua bán, vay
vốn ngân hàng, cổ phần hóa, góp vốn...).
|
2. Tại sao kết quả thẩm định giá chỉ là "ý kiến
chuyên môn"?
Nhiều người thắc mắc tại sao một bản Chứng thư thẩm định
giá của doanh nghiệp dù rất chi tiết nhưng không có giá trị cưỡng chế như một
quyết định của cơ quan nhà nước. Điều này xuất phát từ các lý do sau:
Tính độc lập và khách quan của dịch vụ
Doanh nghiệp thẩm định giá hoạt động theo cơ chế thị
trường. Kết quả thẩm định giá dựa trên việc thu thập dữ liệu thị trường tại một
thời điểm nhất định. Nó mang tính chất dự báo về mức giá khả thi nhất mà
tài sản có thể giao dịch, chứ không phải là mức giá ấn định bởi quyền lực công.
Phạm vi trách nhiệm pháp lý
- Quyết định hành chính: Khi cơ quan
nhà nước ban hành quyết định giá (ví dụ: bảng giá đất), người dân và tổ chức
có nghĩa vụ phải tuân thủ. Nếu sai, Nhà nước chịu trách nhiệm bồi thường
theo luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
- Ý kiến chuyên môn: Thẩm định
viên đưa ra đánh giá dựa trên tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp và các phương
pháp toán học. Chứng thư thẩm định giá đóng vai trò là cơ sở tham chiếu
để các bên (người mua - người bán, ngân hàng - khách hàng) thỏa thuận hoặc
ra quyết định kinh doanh.
Sự biến động của thị trường
Giá trị tài sản luôn biến động theo thời gian và không
gian. Một "ý kiến chuyên môn" thừa nhận rằng con số đưa ra chỉ đúng
trong điều kiện thị trường tại thời điểm đó và với những giả thiết nhất định.
Việc coi đây là "quyết định" sẽ làm mất đi tính linh hoạt của các
quan hệ kinh tế dân sự.
Quyền tự quyết của chủ sở hữu
Trong các giao dịch dân sự, quyền quyết định cuối cùng
thuộc về chủ sở hữu tài sản. Doanh nghiệp thẩm định giá không thể thay mặt chủ
sở hữu để áp đặt giá trị tài sản đó lên bên thứ ba. Nếu bên vay và bên ngân
hàng không đồng ý với "ý kiến chuyên môn" đó, họ có quyền thuê một
đơn vị thẩm định giá khác hoặc tự thỏa thuận mức giá phù hợp.
Tóm lại: Định giá nhà nước
nhằm mục đích áp đặt trật tự quản lý, trong khi thẩm định giá doanh nghiệp
nhằm mục đích cung cấp thông tin tin cậy để các bên tham gia thị trường
đưa ra quyết định tối ưu.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét