Thứ Hai, 11 tháng 5, 2026

Phân tích phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Đấu thầu 2023. Điểm mới so với Luật Đấu thầu 2013 là gì?

CÂU HỎI : Phân tích phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Đấu thầu 2023. Điểm mới so với Luật Đấu thầu 2013 là gì?

(Trả lời bên dưới)

Luật Đấu thầu 2023 (Luật số 22/2023/QH15) có hiệu lực từ ngày 01/01/2024, thay thế cho Luật Đấu thầu 2013 với nhiều thay đổi mang tính đột phá nhằm tháo gỡ các nút thắt trong mua sắm công và đầu tư.

Dưới đây là phân tích chi tiết về phạm vi, đối tượng và những điểm mới nổi bật:


1. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Phạm vi điều chỉnh (Điều 1)

Luật quy định về quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu thầu; thẩm quyền và trách nhiệm của các bên; hoạt động lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư trong các trường hợp:

  • Lựa chọn nhà thầu: 
    • Các dự án đầu tư phát triển sử dụng vốn nhà nước; 
    • dự án của doanh nghiệp nhà nước (DNNN); 
    • mua sắm duy trì hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước; 
    • mua thuốc, vật tư y tế.
  • Lựa chọn nhà đầu tư: Thực hiện các dự án đầu tư kinh doanh (bao gồm dự án có sử dụng đất).

Đối tượng áp dụng (Điều 2)

  • Tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động đấu thầu thuộc phạm vi điều chỉnh.
  • Tự nguyện áp dụng: Các tổ chức, cá nhân có hoạt động đấu thầu không thuộc phạm vi bắt buộc của Luật vẫn có thể chọn áp dụng toàn bộ hoặc một số điều khoản của Luật này.

2. Những điểm mới nổi bật so với Luật Đấu thầu 2013

2.1. Mở rộng và làm rõ đối tượng áp dụng

Đây là thay đổi quan trọng nhất nhằm tránh thất thoát vốn tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước:

  • Bổ sung công ty con của DNNN: Luật 2023 áp dụng cho cả các dự án đầu tư của doanh nghiệp do DNNN nắm giữ 100% vốn điều lệ. Luật 2013 trước đây chỉ dừng lại ở mức DNNN.
  • Hộ kinh doanh: Lần đầu tiên Luật quy định cụ thể hộ kinh doanh là đối tượng có tư cách hợp lệ để tham gia đấu thầu (Điều 5), giúp mở rộng cơ hội cho các cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ.

2.2. Đẩy mạnh đấu thầu qua mạng

  • Lộ trình rõ ràng: Từ ngày 01/01/2025, tất cả các gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh phải thực hiện lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (trừ một số trường hợp đặc thù).
  • Tính minh bạch: Cắt giảm tối đa sự can thiệp trực tiếp của con người, hạn chế tiêu cực và chi phí không chính thức.

2.3. Cải cách trong lĩnh vực Y tế (Thuốc, Vật tư y tế)

Luật 2023 bổ sung một chương riêng hoặc các điều khoản đặc thù để giải quyết tình trạng thiếu thuốc:

  • Tự chủ cho cơ sở y tế: Các cơ sở y tế công lập được tự quyết định mua sắm đối với thuốc ngoài danh mục bảo hiểm y tế chi trả, hoặc mua vắc xin dịch vụ.
  • Ưu đãi thuốc nội: Ưu tiên nhà thầu cung cấp thuốc có xuất xứ Việt Nam đạt tiêu chuẩn theo quy định của Bộ Y tế.
  • Hình thức mua sắm mới: Cho phép lựa chọn nhà thầu cung cấp hóa chất, vật tư xét nghiệm đi kèm với việc nhà thầu phải cung cấp máy móc thiết bị (mô hình "máy đặt, máy mượn").

2.4. Bổ sung các hành vi bị cấm và chế tài

  • Hành vi bị cấm: Bổ sung các hành vi như: vi phạm an toàn, an ninh mạng nhằm can thiệp đấu thầu qua mạng; cố tình khiếu nại, tố cáo sai sự thật để cản trở tiến độ.
  • Hủy thầu: Quy định rõ ràng hơn các trường hợp hủy thầu do lỗi của nhà thầu hoặc do thay đổi mục tiêu đầu tư, giúp chủ đầu tư chủ động hơn trong quản lý dự án.

2.5. Thay đổi về đảm bảo dự thầu và ưu đãi

  • Mức bảo đảm dự thầu: Luật 2023 phân hóa mức bảo đảm linh hoạt hơn (thường từ 1% - 1.5% cho gói thầu nhỏ và 1.5% - 3% cho gói thầu lớn) để giảm áp lực tài chính cho nhà thầu.
  • Ưu đãi cho Doanh nghiệp khởi nghiệp: Bổ sung ưu đãi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các sản phẩm/dịch vụ thân thiện với môi trường.

Bảng so sánh nhanh

Tiêu chí

Luật Đấu thầu 2013

Luật Đấu thầu 2023

Công ty con của DNNN

Chưa quy định rõ

Áp dụng cho DN do DNNN nắm 100% vốn

Hộ kinh doanh

Chưa được tham gia chính thức

Được tham gia nếu có đăng ký hợp lệ

Đấu thầu qua mạng

Khuyến khích

Bắt buộc (theo lộ trình 2025)

Mua sắm y tế

Còn nhiều vướng mắc

Cơ chế đặc thù, tăng quyền tự chủ

Thời hạn hoàn trả bảo lãnh

20 ngày

Rút ngắn còn 14 ngày

Hy vọng những thông tin này giúp ích cho bạn trong việc nghiên cứu hoặc áp dụng luật trong thực tế!

 

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN HƯỚNG DẪN CHI TIẾT:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét