Luật Đấu thầu
2023 (Luật số 22/2023/QH15) có hiệu lực từ ngày 01/01/2024, thay thế cho Luật Đấu
thầu 2013 với nhiều thay đổi mang tính đột phá nhằm tháo gỡ các nút thắt trong
mua sắm công và đầu tư.
Dưới đây là
phân tích chi tiết về phạm vi, đối tượng và những điểm mới nổi bật:
1. Phạm
vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng
Phạm vi
điều chỉnh (Điều 1)
Luật quy định
về quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu thầu; thẩm quyền và trách nhiệm của
các bên; hoạt động lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư trong các trường hợp:
- Lựa chọn nhà thầu:
- Các dự án đầu tư phát triển sử
dụng vốn nhà nước;
- dự án của doanh nghiệp nhà nước (DNNN);
- mua sắm duy trì
hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước;
- mua thuốc, vật tư y tế.
- Lựa chọn nhà đầu tư: Thực hiện các dự án đầu tư kinh
doanh (bao gồm dự án có sử dụng đất).
Đối tượng
áp dụng (Điều 2)
- Tổ chức, cá nhân tham gia hoặc
có liên quan đến hoạt động đấu thầu thuộc phạm vi điều chỉnh.
- Tự nguyện áp dụng: Các tổ chức, cá nhân có hoạt động
đấu thầu không thuộc phạm vi bắt buộc của Luật vẫn có thể chọn áp dụng
toàn bộ hoặc một số điều khoản của Luật này.
2. Những
điểm mới nổi bật so với Luật Đấu thầu 2013
2.1. Mở rộng
và làm rõ đối tượng áp dụng
Đây là thay
đổi quan trọng nhất nhằm tránh thất thoát vốn tại các doanh nghiệp có vốn nhà
nước:
- Bổ sung công ty con của DNNN: Luật 2023 áp dụng cho cả các dự
án đầu tư của doanh nghiệp do DNNN nắm giữ 100% vốn điều lệ. Luật
2013 trước đây chỉ dừng lại ở mức DNNN.
- Hộ kinh doanh: Lần đầu tiên Luật quy định cụ
thể hộ kinh doanh là đối tượng có tư cách hợp lệ để tham gia đấu thầu (Điều
5), giúp mở rộng cơ hội cho các cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ.
2.2. Đẩy
mạnh đấu thầu qua mạng
- Lộ trình rõ ràng: Từ ngày 01/01/2025,
tất cả các gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh phải thực hiện lựa chọn nhà
thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (trừ một số trường hợp đặc thù).
- Tính minh bạch: Cắt giảm tối đa
sự can thiệp trực tiếp của con người, hạn chế tiêu cực và chi phí không
chính thức.
2.3. Cải
cách trong lĩnh vực Y tế (Thuốc, Vật tư y tế)
Luật 2023 bổ
sung một chương riêng hoặc các điều khoản đặc thù để giải quyết tình trạng thiếu
thuốc:
- Tự chủ cho cơ sở y tế: Các cơ sở y tế công lập được tự
quyết định mua sắm đối với thuốc ngoài danh mục bảo hiểm y tế chi trả, hoặc
mua vắc xin dịch vụ.
- Ưu đãi thuốc nội: Ưu tiên nhà thầu cung cấp thuốc
có xuất xứ Việt Nam đạt tiêu chuẩn theo quy định của Bộ Y tế.
- Hình thức mua sắm mới: Cho phép lựa chọn nhà thầu cung
cấp hóa chất, vật tư xét nghiệm đi kèm với việc nhà thầu phải cung cấp máy
móc thiết bị (mô hình "máy đặt, máy mượn").
2.4. Bổ
sung các hành vi bị cấm và chế tài
- Hành vi bị cấm: Bổ sung các hành vi như: vi phạm
an toàn, an ninh mạng nhằm can thiệp đấu thầu qua mạng; cố tình khiếu nại,
tố cáo sai sự thật để cản trở tiến độ.
- Hủy thầu: Quy định rõ ràng hơn các trường
hợp hủy thầu do lỗi của nhà thầu hoặc do thay đổi mục tiêu đầu tư, giúp chủ
đầu tư chủ động hơn trong quản lý dự án.
2.5. Thay
đổi về đảm bảo dự thầu và ưu đãi
- Mức bảo đảm dự thầu: Luật 2023 phân hóa mức bảo đảm
linh hoạt hơn (thường từ 1% - 1.5% cho gói thầu nhỏ và 1.5% - 3% cho gói
thầu lớn) để giảm áp lực tài chính cho nhà thầu.
- Ưu đãi cho Doanh nghiệp khởi
nghiệp: Bổ sung
ưu đãi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các sản phẩm/dịch vụ
thân thiện với môi trường.
Bảng so
sánh nhanh
|
Tiêu
chí
|
Luật Đấu
thầu 2013
|
Luật Đấu
thầu 2023
|
|
Công ty
con của DNNN
|
Chưa quy định
rõ
|
Áp dụng
cho DN do DNNN nắm 100% vốn
|
|
Hộ kinh
doanh
|
Chưa được
tham gia chính thức
|
Được tham
gia nếu có đăng ký hợp lệ
|
|
Đấu thầu
qua mạng
|
Khuyến
khích
|
Bắt buộc
(theo lộ trình 2025)
|
|
Mua sắm
y tế
|
Còn nhiều
vướng mắc
|
Cơ chế đặc
thù, tăng quyền tự chủ
|
|
Thời hạn
hoàn trả bảo lãnh
|
20 ngày
|
Rút ngắn
còn 14 ngày
|
Hy vọng những
thông tin này giúp ích cho bạn trong việc nghiên cứu hoặc áp dụng luật trong thực
tế!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét