Hệ thống Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam (VVS) đóng
vai trò là "xương sống" kỹ thuật và pháp lý cho toàn bộ hoạt động định
giá tại Việt Nam. Để luận giải về vai trò và tính chất pháp lý của hệ thống
này, chúng ta cần xem xét dưới góc độ quản lý nhà nước và thực thi nghiệp vụ
chuyên sâu.
1. Vai trò của Hệ thống Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt
Nam
Hệ thống này không chỉ là những hướng dẫn kỹ thuật thuần
túy mà còn mang ba vai trò chiến lược:
A. Chuẩn hóa quy trình và phương pháp
Hoạt động thẩm định giá mang tính chủ quan cao. VVS tạo
ra một ngôn ngữ chung và các bước thực hiện bắt buộc (như khảo sát thực
địa, thu thập thông tin, lựa chọn phương pháp). Điều này giúp các kết quả định
giá từ các doanh nghiệp khác nhau có tính đồng nhất và có thể so sánh được.
B. Hành lang bảo vệ pháp lý cho Thẩm định viên
Khi có tranh chấp hoặc cáo buộc làm sai lệch giá trị,
VVS chính là thước đo để phán xét. Nếu Thẩm định viên (TĐV) chứng minh
được mình đã tuân thủ đầy đủ các bước và phương pháp quy định trong Tiêu chuẩn,
họ sẽ có cơ sở để bảo vệ mình trước các trách nhiệm dân sự hoặc hình sự, ngay cả
khi giá trị thị trường sau đó có biến động.
C. Công cụ giám sát của Nhà nước
Dựa trên VVS, các cơ quan chức năng (như Bộ Tài chính)
có thể thực hiện thanh tra, kiểm tra chất lượng hoạt động thẩm định giá. Đây là
căn cứ để xử phạt vi phạm hành chính hoặc thu hồi thẻ hành nghề đối với những
TĐV vi phạm quy trình nghiệp vụ.
2. Các tiêu chuẩn này có tính chất cưỡng chế thi hành
không?
Đây là một vấn đề quan trọng trong lý luận pháp luật.
Câu trả lời là: Có, các Tiêu chuẩn thẩm định giá có tính chất cưỡng chế thi
hành tương đương với các quy phạm pháp luật.
Dưới đây là các lý do giải thích cho tính chất này:
A. Hình thức ban hành pháp lý
Hệ thống Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam không phải
do một hiệp hội nghề nghiệp ban hành dưới dạng khuyến nghị, mà do Bộ trưởng
Bộ Tài chính ban hành thông qua các Thông tư.
- Trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam, Thông tư là văn
bản bắt buộc thi hành đối với mọi tổ chức, cá nhân có liên quan.
B. Điều kiện để Chứng thư có hiệu lực
Một Chứng thư thẩm định giá chỉ được coi là hợp pháp nếu
TĐV dẫn chiếu và khẳng định việc tuân thủ các Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt
Nam. Việc vi phạm hoặc bỏ sót bất kỳ tiêu chuẩn nào (ví dụ: không khảo sát thực
địa theo quy định tại Tiêu chuẩn số 05) sẽ dẫn đến việc vô hiệu hóa giá
trị pháp lý của toàn bộ kết quả thẩm định đó.
C. Chế tài xử phạt
Tính cưỡng chế còn thể hiện ở việc áp dụng chế tài. Luật
Giá và các Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giá quy định
rất rõ:
- Hành vi "Không tuân thủ Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt
Nam" là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử phạt tiền, đình chỉ
hành nghề hoặc thu hồi giấy phép kinh doanh dịch vụ thẩm định giá.
D. Sự khác biệt với các "Tiêu chuẩn kỹ thuật"
thông thường
Trong một số ngành khác, "tiêu chuẩn" có thể
mang tính tự nguyện áp dụng. Tuy nhiên, trong thẩm định giá, do kết quả định
giá ảnh hưởng trực tiếp đến thuế, ngân sách nhà nước, quyền lợi của các bên
trong tố tụng và an toàn hệ thống ngân hàng, nên Nhà nước đã "luật
hóa" các tiêu chuẩn kỹ thuật này thành các quy phạm bắt buộc.
3. Mối quan hệ giữa Tiêu chuẩn Việt Nam (VVS) và Tiêu
chuẩn Quốc tế (IVS)
Pháp luật Việt Nam cho phép vận dụng các Tiêu chuẩn thẩm
định giá quốc tế, nhưng có một rào cản pháp lý quan trọng:
- Nếu có sự khác biệt giữa Tiêu chuẩn quốc tế và Tiêu chuẩn Việt Nam,
thì TĐV bắt buộc phải tuân theo Tiêu chuẩn Việt Nam trừ khi có quy
định khác của Chính phủ. Điều này khẳng định quyền lực tối thượng của VVS
trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Tóm lại: Hệ thống Tiêu chuẩn
thẩm định giá Việt Nam chính là Luật về chuyên môn. Nó mang đầy đủ các đặc
tính của quy phạm pháp luật: tính phổ biến, tính xác định chặt chẽ và tính cưỡng
chế bằng quyền lực nhà nước.
Hy vọng những luận giải này sẽ giúp bạn hoàn thiện phần
lý luận trong báo cáo nghiên cứu của mình. Bạn có cần phân tích sâu hơn về một
tiêu chuẩn cụ thể nào (ví dụ Tiêu chuẩn số 11 về Thẩm định giá bất động sản)
không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét