Trong khi
VCPMC quản lý Quyền tác giả (nhạc sĩ, người viết lời), thì Hợp đồng sử
dụng bản ghi âm, ghi hình lại điều chỉnh nhóm Quyền liên quan (Ca
sĩ, Nhà sản xuất bản ghi).
Dưới góc độ
nghiên cứu cao học, đây là sự phân tách quan trọng giữa "tác phẩm" (ý
tưởng sáng tạo) và "bản ghi" (sản phẩm vật chất hóa âm thanh/hình ảnh).
1. Đối tượng
và Chủ thể của Hợp đồng
Hợp đồng này
không cấp phép cho "giai điệu", mà cấp phép cho tệp âm thanh/video
cụ thể (Master recording).
- Bên cho thuê (Licensor): Thường là các hãng đĩa, nhà sản
xuất (Producer) hoặc tổ chức đại diện tập thể như RIAV (Hiệp hội
Công nghiệp ghi âm Việt Nam).
- Đối tượng pháp lý: Bản ghi âm các bài hát, video
ca nhạc (MV), chương trình ghi hình sân khấu.
- Cơ sở pháp lý: Điều 44 đến Điều 48 Luật Sở hữu
trí tuệ 2005 (sửa đổi 2022).
2. Các điều
khoản đặc thù trong hợp đồng bản ghi
Khác với hợp
đồng VCPMC, hợp đồng sử dụng bản ghi (thường gọi là Master Use License)
có những thỏa thuận rất chi tiết về mặt kỹ thuật:
|
Điều
khoản
|
Nội
dung trọng tâm
|
|
Hình thức
khai thác
|
Cho phép
phát sóng, sao chép vào vật mang tin, hay dùng làm nhạc nền cho phim (Sync
license).
|
|
Thời hạn
độc quyền
|
Thường
phân chia giữa "Độc quyền khai thác" và "Phi độc quyền".
|
|
Phạm vi
lãnh thổ
|
Quy định
rõ quốc gia được phép phát hành bản ghi (quan trọng với các nền tảng số).
|
|
Đảm bảo
về quyền
|
Bên cho
thuê cam kết đã thanh toán đầy đủ cho ca sĩ, nhạc công tham gia bản ghi.
|
3. Phân
tích sự khác biệt (Dành cho báo cáo nghiên cứu)
Để hoàn thiện
báo cáo về thực thi quyền, bạn nên thực hiện một bảng so sánh để làm rõ sự chồng
lấn giữa hai loại hợp đồng này khi một đơn vị muốn sử dụng một bài hát:
|
Đặc điểm
so sánh
|
Hợp đồng
VCPMC (Quyền tác giả)
|
Hợp đồng
Bản ghi (Quyền liên quan)
|
|
Bảo hộ
cái gì?
|
Giai điệu,
lời ca, cấu trúc bài hát.
|
Giọng hát,
kỹ thuật thu âm, chất lượng âm thanh.
|
|
Ai ký?
|
Nhạc sĩ hoặc
VCPMC.
|
Ca sĩ,
Hãng đĩa hoặc RIAV.
|
|
Thời hạn
bảo hộ
|
Suốt cuộc
đời tác giả + 50 năm.
|
50 năm kể
từ ngày công bố bản ghi.
|
|
Mục
đích sử dụng
|
Bạn có thể
dùng giai điệu để hát cover lại.
|
Bạn dùng
đúng bản thu của ca sĩ đó để phát.
|
4. Thách
thức pháp lý: "Li-xăng gộp"
Một điểm nghẽn
trong thực tiễn tại Việt Nam là tình trạng "phí chồng phí".
Ví dụ: Một quán cafe muốn bật nhạc hợp pháp
phải ký hợp đồng với VCPMC (trả tiền cho nhạc sĩ) VÀ đồng thời phải có hợp
đồng hoặc trả phí qua các tổ chức như RIAV (trả tiền cho ca sĩ/nhà sản xuất).
Trong nghiên
cứu cao học, bạn có thể đề xuất giải pháp về "Cửa sổ một dừng"
(One-stop shop) — nơi doanh nghiệp chỉ cần ký một hợp đồng duy nhất để được
sử dụng trọn vẹn cả quyền tác giả và quyền liên quan, giúp giảm chi phí tuân thủ
cho xã hội.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét