Điều 129 Bộ
luật Dân sự 2015 là một bước tiến quan trọng, giúp bảo vệ quyền lợi của các bên
khi họ đã thực tế thực hiện giao dịch nhưng lại "quên" hoặc chưa kịp
hoàn thiện thủ tục về hình thức (như công chứng, chứng thực).
Dưới đây là
phân tích chi tiết hai trường hợp "ngoại lệ" này:
1. Hai kịch
bản giao dịch vi phạm hình thức vẫn có hiệu lực
Để được Tòa
án công nhận, giao dịch của bạn phải rơi vào một trong hai trường hợp sau:
|
Điều
kiện
|
Trường
hợp 1: Giao dịch bằng lời nói/hành vi
|
Trường
hợp 2: Giao dịch bằng văn bản nhưng thiếu công chứng
|
|
Bối cảnh
|
Luật quy định
phải lập thành văn bản nhưng các bên chỉ nói miệng hoặc thực hiện hành
vi.
|
Luật quy định
văn bản phải công chứng/chứng thực nhưng các bên chỉ ký tay với nhau.
|
|
Điều kiện
then chốt
|
Một bên hoặc
các bên đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ trong giao dịch.
|
Một bên hoặc
các bên đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ trong giao dịch.
|
|
Thủ tục
|
Có yêu cầu
của một bên hoặc các bên.
|
Có yêu cầu
của một bên hoặc các bên.
|
|
Phán
quyết
|
Tòa án ra
quyết định công nhận hiệu lực.
|
Tòa án ra
quyết định công nhận hiệu lực.
|
2. Cách
xác định "2/3 nghĩa vụ"
Đây là điểm
gây tranh cãi nhất nhưng cũng là "chìa khóa" để cứu vãn hợp đồng.
Thông thường, Tòa án sẽ nhìn vào các yếu tố định lượng:
- Trong hợp đồng mua bán đất: Bên mua đã trả được ít nhất 2/3
số tiền, hoặc bên bán đã bàn giao nhà/đất và bên mua đã vào ở, canh tác
trên 2/3 diện tích.
- Trong hợp đồng vay: Đã giải ngân được 2/3 số tiền
cam kết.
Lưu ý
quan trọng: Việc thực
hiện nghĩa vụ này phải xảy ra trước khi có tranh chấp và yêu cầu Tòa án
giải quyết.
3. Quy
trình thực hiện để được công nhận
Lưu ý rằng
giao dịch không "tự động" có hiệu lực. Bạn cần đi qua các bước sau:
1.Xác lập
bằng chứng đã thực hiện nghĩa vụ:Thu thập chứng cứ.
- Gồm biên lai
chuyển tiền, biên bản bàn giao tài sản, xác nhận của hàng xóm hoặc chính quyền
địa phương về việc đã sử dụng đất/tài sản.
2.Nộp đơn
yêu cầu Tòa án: Khởi
kiện hoặc yêu cầu giải quyết việc dân sự.
- Một bên gửi
đơn yêu cầu Tòa án công nhận hiệu lực của giao dịch dân sự dựa trên Điều 129
BLDS 2015.
3.Tòa án
thẩm tra và ra quyết định: Giai đoạn xét xử.
- Tòa án kiểm
tra xem các điều kiện khác (tự nguyện, năng lực hành vi, nội dung không vi phạm
điều cấm) có thỏa mãn không, sau đó mới xét đến điều kiện "2/3 nghĩa vụ".
4.Công nhận
hiệu lực: Kết quả cuối
cùng.
- Khi đã có
quyết định/bản án của Tòa án, các bên không cần phải đi công chứng, chứng thực
lại mà có thể dùng bản án đó để làm thủ tục đăng ký biến động (sang tên sổ
đỏ) tại cơ quan chức năng.
4. Tại
sao quy định này lại "nhân văn"?
- Trước đây
(theo BLDS 2005), nếu vi phạm hình thức, Tòa án thường buộc các bên đi công chứng
lại trong một thời hạn, nếu không sẽ tuyên vô hiệu. Điều này dẫn đến việc nhiều
bên lợi dụng sơ hở về hình thức để "lật kèo" khi giá đất tăng cao.
- Quy định mới
tại Điều 129 ngăn chặn sự không trung thực, bảo vệ bên thiện chí đã thực sự bỏ
tiền, công sức ra thực hiện hợp đồng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét