Thứ Ba, 28 tháng 4, 2026

Án lệ áp dụng Điều 408 Bộ luật Dân sự 2015: "Vô hiệu do đối tượng không thể thực hiện được"?

CÂU HỎI : 

  • Án lệ áp dụng Điều 408 Bộ luật Dân sự 2015: "Vô hiệu do đối tượng không thể thực hiện được"?

(Trả lời bên dưới)

Hiện nay, trong hệ thống Án lệ Việt Nam, chưa có án lệ nào được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành mà trực tiếp trích dẫn hoặc áp dụng riêng biệt Điều 408 Bộ luật Dân sự 2015.

Tuy nhiên, trong thực tiễn xét xử, các nội dung liên quan đến "Đối tượng của hợp đồng không thể thực hiện được" thường được giải quyết dựa trên tinh thần của một số án lệ về hợp đồng vô hiệu hoặc tranh chấp tài sản. Bạn có thể tham khảo một số hướng giải quyết tương đồng trong các án lệ sau:

1. Án lệ số 24/2018/AL (Về di sản thừa kế là quyền sử dụng đất)

  • Nội dung liên quan: Án lệ này giải quyết trường hợp một phần diện tích đất trong giao dịch chưa được cấp giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện giao dịch.
  • Sự tương đồng: Khi một phần đối tượng của giao dịch không thể thực hiện được (do vướng mắc pháp lý về quyền sử dụng đất), Tòa án sẽ xem xét tuyên bố hợp đồng vô hiệu một phần hoặc toàn bộ, tương tự như cách tiếp cận tại Khoản 3 Điều 408.

2. Án lệ số 08/2016/AL (Về tranh chấp hợp đồng vay tài sản)

  • Nội dung liên quan: Xác định thời điểm và điều kiện để hợp đồng có hiệu lực.
  • Sự tương đồng: Mặc dù không trực tiếp về đối tượng không thực hiện được, nhưng án lệ này nhấn mạnh vào việc xem xét tính thực tế của các cam kết tại thời điểm xác lập giao dịch.

3. Thực tiễn xét xử (Các bản án tiêu biểu)

Dù chưa thành án lệ, nhưng có nhiều bản án thực tế áp dụng Điều 408 để tuyên vô hiệu các loại hợp đồng như:

  • Hợp đồng mua bán nhà đất đã bị giải tỏa: Tại thời điểm ký kết, nhà đất đã có quyết định thu hồi hoặc không còn tồn tại trên thực tế do sạt lở, quy hoạch nhưng bên bán vẫn ký kết.
  • Hợp đồng chuyển nhượng cổ phần/vốn góp không có thật: Khi đối tượng là số cổ phần hoặc dự án không hề tồn tại về mặt pháp lý tại thời điểm giao kết.

Cách tìm kiếm thêm thông tin chuyên sâu:

Để phục vụ cho việc nghiên cứu hoặc áp dụng pháp luật, bạn nên tra cứu trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tối cao (phần Công bố bản án) với các từ khóa:

1.     "Vô hiệu do đối tượng không thể thực hiện được"

2.     "Áp dụng Điều 408 Bộ luật Dân sự"

3.     "Vô hiệu do đối tượng không tồn tại"

Việc thiếu vắng một án lệ cụ thể cho Điều 408 có thể do quy định này khá rõ ràng về mặt câu chữ, nên các Tòa án thường áp dụng trực tiếp điều luật thay vì cần đến sự giải thích thông qua án lệ.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN HƯỚNG DẪN CHI TIẾT:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét