Nghĩa vụ cấp
dưỡng giữa anh, chị, em ruột với nhau là một loại nghĩa vụ cấp dưỡng ở hàng
thứ hai (sau hàng cha mẹ - con). Đây là biểu hiện của tinh thần tương thân
tương ái giữa các thành viên cùng dòng máu trực hệ khi gia đình hạt nhân không
còn khả năng bảo bọc. Dưới đây là
các quy định chi tiết theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
1. Điều
kiện phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng (Điều 112) Nghĩa vụ cấp
dưỡng giữa anh, chị, em chỉ phát sinh khi hội tụ đủ 3 nhóm điều kiện sau: a. Điều
kiện về quan hệ huyết thống
- Các bên phải là anh, chị, em
ruột của nhau (có cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác
cha).
- Lưu ý: Pháp luật hiện hành chưa có quy
định bắt buộc về nghĩa vụ cấp dưỡng giữa anh chị em nuôi, dù họ có quyền
và nghĩa vụ chăm sóc nhau.
b. Điều
kiện đối với người được cấp dưỡng (Người thụ hưởng) Người em hoặc
người anh, chị phải thuộc một trong các trường hợp:
- Là người chưa thành niên không
có tài sản riêng để tự nuôi mình.
- Là người đã thành niên nhưng
không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
- Điều kiện tiên quyết: Không còn cha mẹ hoặc cha mẹ
không có khả năng thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.
c. Điều
kiện đối với người có nghĩa vụ cấp dưỡng (Người thực hiện)
- Người anh, chị hoặc em phải là
người không sống chung với người cần cấp dưỡng.
- Phải là người có khả năng thực
tế: Sau khi đã trừ đi các chi phí sinh hoạt thiết yếu cho bản thân và
các nghĩa vụ cấp dưỡng ưu tiên hơn (như cấp dưỡng cho con, cha mẹ), họ vẫn
còn dư dả về kinh tế để hỗ trợ anh chị em của mình.
2. Điều
kiện chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng (Điều 118) Nghĩa vụ cấp
dưỡng giữa anh, chị, em sẽ chấm dứt khi xảy ra một trong các sự kiện pháp lý
sau:
- Người được cấp dưỡng đã thành
niên và có khả năng lao động: Khi người em (hoặc anh, chị) đã đủ 18 tuổi, sức khỏe
bình thường và có thể tự tạo ra thu nhập thì nghĩa vụ này đương nhiên chấm
dứt.
- Người được cấp dưỡng có tài sản
riêng: Nếu họ
được thừa kế, tặng cho hoặc bằng cách hợp pháp nào đó có tài sản đủ để tự
bảo đảm nhu cầu sinh hoạt, người cấp dưỡng không còn trách nhiệm.
- Người cấp dưỡng hoặc người được
cấp dưỡng qua đời: Do đây là nghĩa vụ gắn liền với nhân thân (như đã phân tích ở các
câu trước), nên khi một trong hai bên chết, nghĩa vụ này không chuyển giao
cho người khác mà chấm dứt hoàn toàn.
- Người cấp dưỡng không còn khả
năng kinh tế: Nếu
bản thân người anh, chị đang cấp dưỡng lâm vào tình trạng khốn quẫn, mất
việc làm hoặc mất khả năng lao động, họ có quyền yêu cầu chấm dứt hoặc tạm
dừng việc cấp dưỡng.
- Thay đổi người cấp dưỡng: Nếu tìm được người ở hàng ưu
tiên hơn (ví dụ: cha mẹ hồi phục khả năng kinh tế hoặc người được cấp dưỡng
kết hôn và được vợ/chồng nuôi dưỡng).
3. Ý
nghĩa thực tiễn Trong thực tế,
tranh chấp về cấp dưỡng giữa anh chị em thường ít khi đưa ra Tòa án mà chủ yếu
dựa trên sự thỏa thuận và đạo đức gia đình. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, đây là
căn cứ quan trọng để: 1.
Xác định người giám hộ: Người anh, chị đang cấp dưỡng thường sẽ là người giám hộ
đương nhiên cho em. 2.
Giải quyết các vụ án thừa kế: Nếu một người đã thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng lâu dài cho
anh chị em, họ có thể được xem xét về công sức đóng góp khi chia di sản thừa kế.
|
Đặc điểm
|
Tóm tắt
|
|
Thứ tự
ưu tiên
|
Chỉ sau
khi cha mẹ không còn khả năng
|
|
Phạm vi
|
Chỉ trong
quan hệ anh chị em ruột
|
|
Cơ sở
chấm dứt
|
Tự lập được
hoặc một bên qua đời
|
Nội dung này
rất hữu ích khi bạn lập luận về "tính bổ trợ" của các quan hệ cấp dưỡng
trong gia đình. Bạn có muốn tìm hiểu thêm về cách xác định "khả năng thực
tế" của người anh chị em khi họ cũng đang có gia đình riêng phải lo không? |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét