Nghĩa vụ cấp
dưỡng của ông bà đối với cháu là một nghĩa vụ hàng thứ hai, mang tính chất
bổ trợ khi gia đình hạt nhân (cha mẹ) không thể đảm bảo vai trò nuôi dưỡng. Điều
này được quy định rõ tại Điều 113 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Dưới đây là
các điều kiện cụ thể:
1. Điều
kiện phát sinh nghĩa vụ cấp dưỡng Nghĩa vụ này
phát sinh khi hội tụ đầy đủ các điều kiện về cả phía ông bà, phía cháu và phía
cha mẹ của cháu: a. Đối với
người được cấp dưỡng (Cháu nội, cháu ngoại)
- Phải là người chưa thành niên
(dưới 18 tuổi).
- Đang trong tình trạng khó
khăn, túng thiếu, không có tài sản riêng để tự nuôi mình.
b. Đối với
cha mẹ của đứa trẻ (Điều kiện tiên quyết) Nghĩa vụ của
ông bà chỉ phát sinh khi hàng ưu tiên thứ nhất (cha mẹ) rơi vào một trong các
trường hợp:
- Cha mẹ đã chết.
- Cha mẹ còn sống nhưng không có
khả năng kinh tế để thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
- Lưu ý: Nếu cha mẹ có khả năng nhưng trốn
tránh nghĩa vụ, pháp luật ưu tiên biện pháp cưỡng chế cha mẹ trước khi
chuyển giao nghĩa vụ sang ông bà.
c. Đối với
người có nghĩa vụ cấp dưỡng (Ông bà nội, ông bà ngoại)
- Ông bà không sống chung với
cháu (nếu sống chung thì đó là quan hệ nuôi dưỡng trực tiếp).
- Ông bà phải có khả năng thực
tế: Sau khi đảm bảo các nhu cầu thiết yếu cho bản thân và thực hiện
các nghĩa vụ cấp dưỡng khác (nếu có), ông bà vẫn còn dư dả tài chính hoặc
tài sản để chu cấp cho cháu.
2. Điều
kiện chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng Theo Điều
118, nghĩa vụ cấp dưỡng của ông bà dành cho cháu sẽ chấm dứt khi thuộc một
trong các trường hợp sau:
- Cháu đã thành niên và có khả
năng lao động:
Khi người cháu đủ 18 tuổi và có sức khỏe để tự tạo ra thu nhập nuôi sống bản
thân.
- Cháu có tài sản riêng: Trường hợp cháu được thừa kế hoặc
tặng cho tài sản (nhà cửa, sổ tiết kiệm...) đủ để chi trả phí sinh hoạt.
- Cha mẹ hồi phục khả năng cấp dưỡng: Nếu cha mẹ của cháu thay đổi
tình trạng kinh tế, có đủ khả năng nuôi con thì nghĩa vụ này quay trở lại
với cha mẹ và ông bà được chấm dứt việc cấp dưỡng.
- Ông bà hoặc cháu qua đời: Do nghĩa vụ cấp dưỡng gắn liền
với nhân thân, không thể chuyển giao hay thừa kế. Nếu ông bà chết, nghĩa vụ
chấm dứt; nếu cháu chết, quan hệ cấp dưỡng cũng không còn đối tượng thụ hưởng.
- Ông bà không còn khả năng kinh tế: Khi ông bà già yếu, bệnh tật,
không còn thu nhập và phải dùng hết tài sản để tự chăm sóc bản thân, họ có
quyền yêu cầu chấm dứt nghĩa vụ này.
3. Một số
điểm cần lưu ý trong thực tiễn
- Sự bình đẳng giữa nội và ngoại: Pháp luật không phân biệt ông
bà nội hay ông bà ngoại. Nếu cả hai bên đều có khả năng, họ có thể cùng thỏa
thuận về mức cấp dưỡng. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định dựa
trên điều kiện kinh tế của từng bên.
- Thứ tự ưu tiên: Trong cấu trúc gia đình, nếu
cháu còn anh, chị đã thành niên và có khả năng kinh tế, thì nghĩa vụ của
anh chị em ruột thường được xem xét song hành hoặc trước khi chuyển sang
ông bà, tùy thuộc vào điều kiện thực tế của từng người để đảm bảo lợi ích
tốt nhất cho đứa trẻ.
|
Yếu tố
|
Tóm tắt
quy định
|
|
Đối tượng
|
Cháu dưới
18 tuổi, túng thiếu
|
|
Căn cứ
phát sinh
|
Cha mẹ chết
hoặc không có khả năng
|
|
Mức cấp
dưỡng
|
Dựa trên
nhu cầu của cháu và khả năng của ông bà
|
|
Tính chất
|
Nghĩa vụ bổ
trợ, có thời hạn
|
Việc nắm vững
các căn cứ này sẽ giúp bạn phân tích sâu hơn về mạng lưới an sinh gia đình
trong bài báo cáo nghiên cứu của mình. Bạn có muốn tìm hiểu về cách Tòa án giải
quyết khi có sự tranh chấp giữa ông bà nội và ông bà ngoại về việc ai là người
phải cấp dưỡng trước không? |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét