Thứ Tư, 1 tháng 5, 2024

Trách nhiệm liên đới của vợ, chồng đối với các giao dịch do chồng, vợ thực hiện?

CÂU HỎI : Trách nhiệm liên đới của vợ, chồng đối với các giao dịch do chồng, vợ thực hiện?

(Trả lời bên dưới)

Trách nhiệm liên đới giữa vợ và chồng là một chế định quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của người thứ ba khi giao dịch với một trong hai người, đồng thời đảm bảo sự ổn định cho đời sống gia đình.

Dưới đây là các trường hợp cụ thể xác lập trách nhiệm liên đới và phạm vi thực hiện nghĩa vụ theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:


1. Các trường hợp phát sinh trách nhiệm liên đới (Điều 27)

Vợ, chồng phải chịu trách nhiệm liên đới đối với các giao dịch do một bên thực hiện trong các trường hợp sau:

  • Giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình: Ngay cả khi vợ hoặc chồng không trực tiếp ký tên vào hợp đồng mua bán, nhưng nếu giao dịch đó phục vụ ăn, mặc, ở, học tập, khám chữa bệnh... cho các thành viên trong gia đình thì cả hai đều có nghĩa vụ trả nợ.
  • Giao dịch phát sinh từ việc đại diện:
    • Đại diện giữa vợ và chồng theo quy định của pháp luật (ví dụ: một bên bị mất năng lực hành vi dân sự).
    • Đại diện theo ủy quyền (có văn bản ủy quyền rõ ràng).
  • Giao dịch liên quan đến tài sản chung: Các giao dịch nhằm duy trì, bảo quản hoặc nâng cấp khối tài sản chung của gia đình.
  • Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại: Khi một bên gây thiệt hại mà theo quy định pháp luật cả hai phải cùng chịu trách nhiệm.

2. Các nghĩa vụ tài sản chung của vợ chồng (Điều 37)

Đây là những khoản nợ mà vợ chồng phải dùng tài sản chung để trả, nếu tài sản chung không đủ thì phải dùng tài sản riêng để bù vào:

1.     Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập.

2.     Nghĩa vụ do một bên thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.

3.     Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung.

4.     Nghĩa vụ phát sinh từ việc duy trì, phát triển khối tài sản riêng nhưng hoa lợi, lợi tức từ tài sản đó là nguồn sống duy nhất của gia đình.

5.     Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con cái gây ra (theo quy định của Bộ luật Dân sự).


3. Trường hợp KHÔNG phát sinh trách nhiệm liên đới

Vợ hoặc chồng sẽ không phải chịu trách nhiệm liên đới nếu giao dịch đó thuộc một trong các loại sau:

  • Nghĩa vụ riêng: Khoản nợ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng (trừ khi tài sản riêng đó được dùng vào mục đích gia đình).
  • Giao dịch không vì nhu cầu gia đình: Một bên tự ý vay tiền để đánh bạc, chi tiêu cá nhân xa xỉ hoặc đầu tư riêng mà không có sự đồng ý của bên kia và không mang lại lợi ích cho gia đình.
  • Hành vi vi phạm pháp luật: Khoản tiền phạt, bồi thường do hành vi vi phạm pháp luật cá nhân của một bên gây ra (ví dụ: tiền phạt vi phạm giao thông cá nhân).

4. Ví dụ minh họa thực tiễn

  • Ví dụ 1 (Có liên đới): Chị A tự mình ký hợp đồng vay 50 triệu đồng để nộp học phí cho con và chữa bệnh cho mẹ chồng. Dù anh B (chồng) không ký tên vào giấy vay, anh B vẫn phải có trách nhiệm liên đới cùng chị A trả khoản nợ này vì đây là nhu cầu thiết yếu của gia đình.
  • Ví dụ 2 (Không liên đới): Anh C tự ý vay 1 tỷ đồng để kinh doanh chứng khoán riêng mà không bàn bạc với vợ. Khi thua lỗ, chủ nợ yêu cầu chị D (vợ) trả thay. Trong trường hợp này, nếu chị D chứng minh được mình không biết, không đồng ý và khoản tiền đó không phục vụ gia đình, chị D không có trách nhiệm liên đới.

5. Thứ tự thanh toán nghĩa vụ tài sản

Khi có nghĩa vụ chung, việc thanh toán thường được thực hiện theo thứ tự:

1.     Sử dụng tài sản chung của vợ chồng để thanh toán.

2.     Nếu tài sản chung không đủ, các bên phải dùng tài sản riêng của mình để thanh toán phần còn thiếu theo tỷ lệ công sức đóng góp hoặc theo thỏa thuận.

Nội dung này rất quan trọng trong các vụ án đòi nợ hoặc chia tài sản khi ly hôn. Nếu bạn đang làm báo cáo nghiên cứu, bạn có thể chú ý thêm vào các bản án thực tế về "xác định nhu cầu thiết yếu" vì đây là khái niệm thường gây tranh cãi tại Tòa án. Bạn có cần thêm các tiêu chí để xác định thế nào là "nhu cầu thiết yếu" theo án lệ không?

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét