Trong hệ thống
pháp luật lao động, việc phân biệt các loại hình nghỉ việc này rất quan trọng để
đảm bảo quyền lợi về thu nhập và nghĩa vụ của người lao động (NLĐ). Căn cứ theo
Điều 115 và Điều 116 Bộ luật Lao động 2019, chúng ta có thể phân biệt
như sau: 1. Bảng
so sánh chi tiết
|
Tiêu
chí
|
Nghỉ
việc riêng có hưởng lương
|
Nghỉ
việc riêng không hưởng lương
|
Nghỉ
không hưởng lương (Nghỉ không lương tự nguyện)
|
|
Căn cứ
pháp lý
|
Khoản 1 Điều 115 BLLĐ 2019.
|
Khoản 2 Điều 115 BLLĐ 2019.
|
Khoản 3 Điều 115 BLLĐ 2019.
|
|
Các trường
hợp cụ thể
|
- Kết hôn.
- Con đẻ,
con nuôi kết hôn.
- Cha đẻ,
mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi; cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi của vợ hoặc chồng;
vợ hoặc chồng; con đẻ, con nuôi chết.
|
- Ông nội,
bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh, chị, em ruột chết.
- Cha hoặc
mẹ kết hôn.
- Anh, chị,
em ruột kết hôn.
|
Bất kỳ lý
do cá nhân nào khác ngoài các trường hợp đã nêu ở hai cột bên trái.
|
|
Thời
gian nghỉ
|
- Bản thân
kết hôn: 03 ngày.
- Con kết
hôn: 01 ngày.
- Thân
nhân chết: 03 ngày.
|
- Thân
nhân chết/kết hôn theo danh sách: 01 ngày.
|
Theo thỏa
thuận giữa NLĐ và người sử dụng lao động (NSDLĐ). Không có giới hạn tối đa.
|
|
Quyền lợi
lương
|
Hưởng 100%
lương theo hợp đồng lao động.
|
Không
hưởng lương cho
ngày nghỉ đó.
|
Không
hưởng lương.
|
|
Thủ tục
|
Phải thông
báo cho NSDLĐ.
|
Phải thông
báo cho NSDLĐ.
|
Phải thỏa
thuận và được sự đồng ý của NSDLĐ.
|
2. Phân
tích sâu các điểm khác biệt A. Về
tính chất cưỡng bách và quyền quyết định
- Nghỉ việc riêng (Có lương &
Không lương theo luật): Đây là quyền định đoạt của NLĐ dựa trên các sự
kiện đời sống quan trọng. Chỉ cần NLĐ thông báo đúng luật, NSDLĐ có nghĩa
vụ phải giải quyết. NSDLĐ không có quyền từ chối nếu NLĐ chứng minh được sự
kiện (kết hôn, tang chế).
- Nghỉ không lương theo thỏa thuận: Đây là quan hệ thương lượng.
NLĐ có quyền đề xuất (vì lý do đi học, đi du lịch, giải quyết việc gia
đình kéo dài...), nhưng NSDLĐ có quyền từ chối nếu việc nghỉ này làm ảnh
hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
B. Về phạm
vi thân nhân Pháp luật
phân tầng mức độ "gần gũi" của thân nhân để xác định chế độ:
- Nhóm ruột thịt gần nhất (Tứ thân
phụ mẫu, vợ chồng, con cái): Nghỉ có lương 03 ngày.
- Nhóm thân nhân xa hơn một chút
(Ông bà nội ngoại, anh chị em ruột): Nghỉ không lương 01 ngày.
- Nhóm ngoài danh sách (Họ hàng, bạn
bè...): Phải
dùng phép năm hoặc thỏa thuận nghỉ không lương.
C. Lưu ý
về Bảo hiểm xã hội (BHXH)
- Đối với nghỉ việc riêng (có
lương hoặc không lương 1-3 ngày): Không ảnh hưởng đến việc đóng BHXH tháng
đó.
- Đối với Nghỉ không lương theo
thỏa thuận: Nếu NLĐ nghỉ từ 14 ngày làm việc trở lên trong
tháng thì cả NLĐ và NSDLĐ đều không phải đóng BHXH tháng đó. Thời gian này
không được tính để hưởng chế độ BHXH (trừ trường hợp nghỉ hưởng chế độ
thai sản).
3. Bình
luận dành cho báo cáo nghiên cứu - Trong thực tế
quản trị nhân sự, quy định về "Nghỉ việc riêng có hưởng lương" thể hiện
tính nhân văn của pháp luật Việt Nam, chia sẻ với NLĐ trong những biến cố lớn của
cuộc đời.
- Tuy nhiên, một
điểm bạn có thể đưa vào phần "Kiến nghị" trong báo cáo cao học là: Hiện
nay quy định về "thông báo" chưa rõ ràng về hình thức (văn bản,
email hay lời nói) và thời hạn thông báo trước bao lâu. Điều này đôi khi gây
tranh chấp khi NSDLĐ cho rằng NLĐ tự ý bỏ việc, còn NLĐ cho rằng mình đã thông
báo qua điện thoại.
Nội dung
phân biệt này có giúp bạn làm rõ các chế độ nghỉ ngơi trong bài viết không? Nếu
cần mẫu thông báo nghỉ việc riêng chuẩn pháp lý, tôi có thể cung cấp thêm.
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét