Lao động
chưa thành niên là nhóm đối tượng đặc thù nhận được sự bảo vệ nghiêm ngặt nhất
trong pháp luật lao động. Việc sử dụng nhóm lao động này không chỉ chịu sự điều
chỉnh của Bộ luật Lao động (BLLĐ) 2019 mà còn liên quan chặt chẽ đến Luật Trẻ
em và các Công ước quốc tế về quyền trẻ em.
1. Khái
niệm người lao động chưa thành niên Theo Điều 143 BLLĐ 2019:
- Người lao động chưa thành niên là người lao động chưa đủ 18 tuổi.
- Pháp luật phân chia nhóm này
thành các cấp độ để áp dụng điều kiện sử dụng khác nhau:
- Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18
tuổi.
- Người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15
tuổi.
- Người dưới 13 tuổi.
2. Nguyên
tắc sử dụng lao động chưa thành niên (Điều 144) Để bảo đảm sự
phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và nhân cách của trẻ em, NSDLĐ phải
tuân thủ 03 nguyên tắc cốt lõi: 1.
Ưu tiên học tập: Lao động chưa thành niên chỉ được làm công việc phù hợp với sức khỏe để
bảo đảm sự phát triển thể lực, trí tuệ, nhân cách. NSDLĐ có trách nhiệm quan
tâm chăm sóc về mặt lao động, tiền lương, sức khỏe và học tập. 2.
Sự đồng ý của người đại diện: Khi tuyển dụng người dưới 15 tuổi, NSDLĐ phải giao kết hợp đồng
lao động bằng văn bản với người chưa thành niên và người đại diện theo pháp
luật của người đó. 3.
Môi trường làm việc an toàn: Tuyệt đối không được sử dụng lao động chưa thành niên làm những
công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại nơi ảnh hưởng xấu đến
đạo đức (như quán bar, vũ trường, sòng bạc...).
3. Quy định
bảo đảm quyền lợi cụ thể Pháp luật
thiết lập các rào cản kỹ thuật để bảo vệ quyền lợi cho nhóm này thông qua các
quy định về thời giờ làm việc và danh mục công việc: a. Về thời
giờ làm việc (Điều 146) Đây là quy định
quan trọng nhất để bảo đảm trẻ em có thời gian nghỉ ngơi và học tập:
- Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi: Không quá 08 giờ/ngày và 40 giờ/tuần.
Có thể làm thêm giờ, làm ban đêm nhưng chỉ trong một số danh mục nghề nghiệp
nhất định.
- Người dưới 15 tuổi: Không quá 04 giờ/ngày và 20 giờ/tuần.
Không được làm thêm giờ và không được làm việc vào ban đêm.
b. Về sức
khỏe và an toàn lao động
- NSDLĐ phải lập sổ theo dõi
riêng, ghi đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh, công việc đang làm, kết quả
các kỳ kiểm tra sức khỏe định kỳ.
- Phải kiểm tra sức khỏe khi tuyển
dụng và khám sức khỏe định kỳ ít nhất 06 tháng một lần.
c. Danh mục
công việc được phép và bị cấm
- Dưới 13 tuổi: Chỉ được làm các công việc nghệ
thuật, thể dục thể thao (năng khiếu) và phải được sự đồng ý của Sở Lao động
- Thương binh và Xã hội.
- Từ 13 đến dưới 15 tuổi: Chỉ được làm các công việc nhẹ
theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành (ví dụ: làm
cỏ vườn hoa, nuôi tằm, đan lát...).
- Cấm tuyệt đối: Làm việc trong môi trường nước,
dưới lòng đất, trong hang động; công việc tiếp xúc với hóa chất gây đột biến
gene; làm việc tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ nhạy cảm.
4. Đánh
giá tính hợp lý Các quy định
hiện hành thể hiện rõ quan điểm "Trẻ em là để yêu thương và giáo dục,
không phải để bóc lột sức lao động".
- Tính nhân văn: Việc buộc phải có sự đồng ý của
cha mẹ và sự giám sát của cơ quan nhà nước giúp ngăn chặn tình trạng lao động
trẻ em bị cưỡng bức.
- Sự linh hoạt: Pháp luật vẫn mở ra cơ hội cho
trẻ em tham gia vào các hoạt động nghệ thuật, thể thao để phát huy năng
khiếu từ sớm nhưng vẫn nằm trong vòng kiểm soát về thời gian và sức khỏe.
Cảnh báo
pháp lý: Việc sử dụng
lao động chưa thành niên sai quy định có thể bị phạt tiền lên đến 75 triệu đồng
và nếu gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội
"Vi phạm quy định về sử dụng lao động dưới 16 tuổi". |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét