Hãy phân tích trình tự, thủ tục và thời hiệu giải quyết TCLĐ cá nhân, TCLĐ tập thể theo quy định của pháp luật lao động hiện hành của Việt Nam?

CÂU HỎI : Hãy phân tích  trình tự, thủ tục và thời hiệu giải quyết TCLĐ cá nhân, TCLĐ tập thể theo quy định của pháp luật lao động hiện hành của Việt Nam?	(Trả lời bên dưới)

Việc giải quyết tranh chấp lao động (TCLĐ) theo Bộ luật Lao động (BLLĐ) 2019 đề cao tính thương lượng, hòa giải nhằm duy trì quan hệ lao động. Quy trình này có sự khác biệt rõ rệt giữa tranh chấp cá nhân và tranh chấp tập thể. Dưới đây là phân tích chi tiết: 1. Giải quyết Tranh chấp lao động cá nhân Tranh chấp lao động cá nhân là tranh chấp giữa NLĐ với NSDLĐ. a. Thẩm quyền giải quyết Hòa giải viên lao động. Hội đồng trọng tài lao động. Tòa án nhân dân. b. Trình tự, thủ tục Bước 1: Hòa giải thông qua Hòa giải viên lao động: Đây là bước bắt buộc trước khi yêu cầu Trọng tài hoặc Tòa án (trừ một số trường hợp như: kỷ luật sa thải, đơn phương chấm dứt hợp đồng, bồi thường thiệt hại... được quyền ra Tòa ngay). Thời hạn: Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận yêu cầu, Hòa giải viên phải kết thúc việc hòa giải. Kết quả: Lập biên bản hòa giải thành hoặc hòa giải không thành. Bước 2: Giải quyết tại Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án: Nếu hòa giải không thành hoặc quá thời hạn mà không hòa giải, các bên có quyền yêu cầu Hội đồng trọng tài hoặc khởi kiện ra Tòa án. Quyết định của Hội đồng trọng tài có giá trị cưỡng chế thi hành nếu các bên không khởi kiện ra Tòa. c. Thời hiệu (Điều 190) Yêu cầu Hòa giải viên: 06 tháng kể từ ngày phát hiện quyền lợi bị vi phạm. Yêu cầu Trọng tài hoặc Tòa án: 01 năm kể từ ngày phát hiện quyền lợi bị vi phạm. 2. Giải quyết Tranh chấp lao động tập thể TCLĐ tập thể chia làm hai loại: Về quyền và Về lợi ích. a. Tranh chấp lao động tập thể về quyền Phát sinh khi có sự khác biệt trong việc hiểu và thực hiện quy định pháp luật, thỏa ước hoặc nội quy. Thẩm quyền: Hòa giải viên lao động $\rightarrow$ Hội đồng trọng tài lao động $\rightarrow$ Tòa án nhân dân. Trình tự: 1.     Bắt buộc qua Hòa giải viên (thời hạn 05 ngày). 2.     Nếu không thành, các bên chọn giải quyết tại Hội đồng trọng tài hoặc Tòa án. 3.     Trong thời gian giải quyết tranh chấp, không bên nào được hành động đơn phương gây bất lợi cho bên kia. Thời hiệu: Tương tự tranh chấp cá nhân (06 tháng cho hòa giải, 01 năm cho trọng tài/Tòa án). b. Tranh chấp lao động tập thể về lợi ích Phát sinh trong quá trình thương lượng tập thể nhằm xác lập điều kiện lao động mới (thường là đòi quyền lợi cao hơn luật). Thẩm quyền: Hòa giải viên lao động $\rightarrow$ Hội đồng trọng tài lao động. Trình tự đặc thù: 1.     Bắt buộc qua Hòa giải viên lao động. 2.     Nếu hòa giải không thành, các bên có thể yêu cầu Hội đồng trọng tài giải quyết. 3.     Quyền đình công: Nếu hòa giải không thành (hoặc quá hạn) và các bên không yêu cầu trọng tài, hoặc trọng tài không ra được quyết định/quyết định không được thực hiện, tập thể NLĐ có quyền tiến hành thủ tục đình công. Thời hiệu: 06 tháng đối với yêu cầu Hòa giải viên. 3. Bảng so sánh tổng hợp Tiêu chí TCLĐ Cá nhân TCLĐ Tập thể về quyền TCLĐ Tập thể về lợi ích Bắt buộc hòa giải Có (trừ một số ngoại lệ) Có (bắt buộc) Có (bắt buộc) Vai trò của Tòa án Có thẩm quyền xét xử cuối cùng Có thẩm quyền xét xử cuối cùng Không can thiệp (Chủ yếu qua thương lượng/đình công) Quyền đình công Không Không Có, là bước cuối cùng Thời hiệu yêu cầu hòa giải 06 tháng 06 tháng 06 tháng Mục đích giải quyết Khôi phục quyền lợi bị xâm phạm Giải thích và áp dụng đúng luật Xác lập các lợi ích mới (lương, thưởng...) 4. Những điểm cần lưu ý về thủ tục Tính thiện chí: Tại mọi thời điểm trong quy trình, Nhà nước luôn khuyến khích các bên tự thương lượng lại để rút đơn yêu cầu. Sự can thiệp của Trọng tài: BLLĐ 2019 nâng cao vai trò của Hội đồng trọng tài lao động. Đây là phương thức giải quyết linh hoạt, nhanh chóng hơn Tòa án, giúp giảm áp lực cho hệ thống tư pháp và giữ bí mật thông tin doanh nghiệp tốt hơn. Thời hiệu đặc biệt: Đối với tranh chấp về BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thời hiệu thực hiện theo quy định của pháp luật về các loại bảo hiểm đó.   VIDEO: (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO: (đang cập nhật) VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN: (đang cập nhật)