Thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người bị mất, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi?

CÂU HỎI : Thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người bị mất, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi?	(Trả lời bên dưới)

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) năm 2015 và Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015, thủ tục giải quyết yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo thủ tục giải quyết việc dân sự. Dưới đây là trình tự, thủ tục giải quyết chi tiết: 1. Thẩm quyền và Quyền yêu cầu (Điều 376 BLTTDS 2015) Quyền yêu cầu: Những người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định của Bộ luật Dân sự. Thẩm quyền của Tòa án: Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người bị yêu cầu cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết. 2. Trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu Thủ tục này được thực hiện theo quy định chung của thủ tục giải quyết việc dân sự, kết hợp với các điều luật chuyên biệt (Điều 377 và Điều 378 BLTTDS 2015): Bước 1: Nộp đơn yêu cầu Người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan gửi đơn yêu cầu đến Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền. Hồ sơ cần chuẩn bị: Đơn yêu cầu (theo mẫu quy định). Các tài liệu, chứng cứ chứng minh lý do yêu cầu (ví dụ: hồ sơ bệnh án, kết luận giám định y khoa, xác nhận tình trạng nghiện ma túy/chất kích thích gây phá tán tài sản, giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân,...). Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu. Bước 2: Xem xét và thụ lý đơn Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn yêu cầu và tài liệu kèm theo, Chánh án Tòa án phân công Thẩm phán giải quyết. Thẩm phán kiểm tra đơn. Nếu hồ sơ hợp lệ, Tòa án thông báo cho người yêu cầu nộp lệ phí. Tòa án thụ lý đơn kể từ ngày người yêu cầu nộp biên lai thu tiền lệ phí. Bước 3: Chuẩn bị xét đơn yêu cầu (Điều 377 BLTTDS 2015) Thời hạn chuẩn bị: 01 tháng kể từ ngày thụ lý (có thể gia hạn không quá 15 ngày nếu có tình tiết phức tạp). Trưng cầu giám định: Trong thời hạn này, theo đề nghị của người yêu cầu, Tòa án có thể: Trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự hoặc người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Trưng cầu giám định sức khỏe, bệnh tật đối với người bị yêu cầu tuyên bố bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. Bước 4: Mở phiên họp giải quyết việc dân sự Thẩm phán ra quyết định mở phiên họp trong thời hạn chuẩn bị. Thành phần phiên họp do 01 Thẩm phán giải quyết (không có Hội thẩm nhân dân), có sự tham gia của Thư ký Tòa án và đại diện Viện kiểm sát cùng cấp (trong một số trường hợp theo luật định). Bước 5: Ra quyết định giải quyết việc dân sự (Điều 378 BLTTDS 2015) Tòa án ra quyết định chấp nhận hoặc không chấp nhận yêu cầu. Lưu ý về Quyết định của Tòa án: Trường hợp chấp nhận đơn: Tòa án ra quyết định tuyên bố người đó mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự: Trong quyết định, Tòa án phải xác định rõ người đại diện theo pháp luật của người đó và phạm vi đại diện. 3. Thủ tục hủy bỏ quyết định (Điều 379 - 380 BLTTDS 2015) Khi tình trạng của người đã bị Tòa án tuyên bố thay đổi (không còn trong tình trạng mất NLHVDS, hạn chế NLHVDS, hay khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi): Quyền yêu cầu: Chính người đó hoặc người có quyền, lợi ích liên quan, cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định trước đây. Thủ tục giải quyết: Tòa án cũng tiến hành các bước xem xét, thụ lý và mở phiên họp (nếu cần, trưng cầu giám định lại tình trạng sức khỏe, tâm thần). Nếu có căn cứ, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định cũ, khôi phục lại năng lực hành vi dân sự cho người đó. VIDEO: (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO: (đang cập nhật) VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN: (đang cập nhật)