Thành
phần và Thủ tục giải quyết việc dân sự Theo Bộ luật Tố tụng dân sự
2015, việc dân sự là những yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức về việc công
nhận hoặc không công nhận một sự kiện pháp lý làm phát sinh quyền, nghĩa vụ dân
sự, hoặc yêu cầu công nhận quyền, nghĩa vụ dân sự của mình.
1.
Thành phần giải quyết việc dân sự (Điều 67 BLTTDS 2015) Tùy thuộc vào tính chất và
đối tượng của yêu cầu, thành phần giải quyết việc dân sự được quy định như sau:
- Do một Thẩm phán giải quyết: Áp dụng cho phần lớn các yêu cầu
về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động thông
thường.
- Do tập thể gồm ba Thẩm phán giải
quyết:
Áp dụng cho các yêu cầu mang tính chất phức tạp hơn, bao gồm:
- Yêu cầu công nhận và cho thi hành
tại Việt Nam hoặc không công nhận bản án, quyết định dân sự, quyết định về
tài sản trong bản án, quyết định hình sự, hành chính của Tòa án nước
ngoài hoặc Trọng tài nước ngoài.
- Các yêu cầu khác theo quy định tại
khoản 5 Điều 27, khoản 9 Điều 29, khoản 4 và khoản 5 Điều 31, khoản 2, 3
và 4 Điều 33 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
- Xét kháng cáo, kháng nghị đối với
quyết định giải quyết việc dân sự.
Lưu
ý: Thành phần giải quyết việc
dân sự không có sự tham gia của Hội thẩm nhân dân.
2.
Trình tự, thủ tục giải quyết việc dân sự Thủ tục giải quyết việc dân
sự diễn ra theo một quy trình chuyên biệt, bao gồm các bước sau:
- Bước 1: Nộp đơn yêu cầu: Người yêu cầu gửi đơn yêu cầu đến
Tòa án có thẩm quyền theo quy định, kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh
cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.
- Bước 2: Xem xét và thụ lý đơn:
- Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể
từ ngày nhận đơn, Chánh án Tòa án phân công Thẩm phán xem xét đơn.
- Nếu hồ sơ hợp lệ, Thẩm phán thông
báo cho người yêu cầu nộp lệ phí (trừ trường hợp được miễn hoặc không phải
nộp). Tòa án thụ lý đơn kể từ ngày người yêu cầu nộp biên lai thu tiền lệ
phí.
- Bước 3: Chuẩn bị xét đơn yêu cầu:
- Thời hạn chuẩn bị xét đơn là 01
tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý. Trường hợp có tình tiết phức tạp, Chánh
án Tòa án có thể quyết định gia hạn, nhưng không quá 15 ngày.
- Thẩm phán tiến hành xác minh, thu
thập chứng cứ, yêu cầu đương sự bổ sung tài liệu (nếu cần).
- Sau thời hạn chuẩn bị, Thẩm phán
phải ra: Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự hoặc Quyết
định đình chỉ giải quyết việc dân sự.
- Bước 4: Mở phiên họp giải quyết việc
dân sự:
Tòa án tiến hành mở phiên họp, công bố tài liệu, nghe trình bày của người
yêu cầu, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.
- Bước 5: Ra quyết định giải quyết
việc dân sự:
Thẩm phán/Hội đồng giải quyết việc dân sự ban hành Quyết định chấp nhận hoặc
không chấp nhận yêu cầu. Quyết định này có thể bị kháng cáo, kháng nghị
theo thủ tục phúc thẩm.
3.
Những khác biệt giữa thủ tục giải quyết việc dân sự và vụ án dân sự Để phân biệt rõ ràng giữa
việc dân sự và vụ án dân sự, các tiêu chí so sánh được hệ thống hóa trong bảng
dưới đây:
|
Tiêu
chí
|
Vụ
án dân sự
|
Việc
dân sự
|
|
Bản
chất
|
Có tranh chấp, mâu
thuẫn về quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể.
|
Không có tranh chấp,
các chủ thể chỉ yêu cầu Tòa án công nhận hoặc không công nhận quyền, nghĩa vụ,
hoặc sự kiện pháp lý.
|
|
Thành
phần Hội đồng
|
Xét xử sơ thẩm do 01
Thẩm phán và 02 Hội thẩm nhân dân (trừ thủ tục rút gọn).
|
Do 01 Thẩm phán hoặc
tập thể 03 Thẩm phán giải quyết, không có Hội thẩm nhân dân.
|
|
Tư
cách đương sự
|
Nguyên đơn, bị đơn, người
có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.
|
Người yêu cầu, người có
quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.
|
|
Phương
thức khởi xướng
|
Thủ tục khởi kiện.
|
Thủ tục yêu cầu.
|
|
Hình
thức văn bản
|
Bản
án hoặc Quyết định công nhận
sự thỏa thuận của các đương sự.
|
Quyết
định giải quyết việc dân sự.
|
|
Hình
thức tố tụng
|
Mở phiên tòa, tiến
hành tranh tụng công khai, đối chất giữa các bên.
|
Mở phiên họp giải
quyết việc dân sự, diễn ra nhanh gọn hơn.
|
|
Vai
trò Viện kiểm sát
|
Không bắt buộc tham gia
các phiên tòa sơ thẩm, trừ trường hợp quy định.
|
Viện kiểm sát tham gia
phiên họp trong một số trường hợp do luật định.
|
|
Cấp
xét xử
|
Trải qua nhiều cấp xét xử:
sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm.
|
Chủ yếu sơ thẩm và phúc
thẩm.
|
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét