Thứ Hai, 29 tháng 4, 2024

Thành phần và thủ tục giải quyết việc dân sự; những khác biệt giữa thủ tục giải quyết việc dân sự với thủ tục giải quyết vụ án dân sự?

CÂU HỎI : Thành phần và thủ tục giải quyết việc dân sự; những khác biệt giữa thủ tục giải quyết việc dân sự với thủ tục giải quyết vụ án dân sự?

(Trả lời bên dưới)

Thành phần và Thủ tục giải quyết việc dân sự

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc dân sự là những yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức về việc công nhận hoặc không công nhận một sự kiện pháp lý làm phát sinh quyền, nghĩa vụ dân sự, hoặc yêu cầu công nhận quyền, nghĩa vụ dân sự của mình.


1. Thành phần giải quyết việc dân sự (Điều 67 BLTTDS 2015)

Tùy thuộc vào tính chất và đối tượng của yêu cầu, thành phần giải quyết việc dân sự được quy định như sau:

  • Do một Thẩm phán giải quyết: Áp dụng cho phần lớn các yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động thông thường.
  • Do tập thể gồm ba Thẩm phán giải quyết: Áp dụng cho các yêu cầu mang tính chất phức tạp hơn, bao gồm:
    • Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam hoặc không công nhận bản án, quyết định dân sự, quyết định về tài sản trong bản án, quyết định hình sự, hành chính của Tòa án nước ngoài hoặc Trọng tài nước ngoài.
    • Các yêu cầu khác theo quy định tại khoản 5 Điều 27, khoản 9 Điều 29, khoản 4 và khoản 5 Điều 31, khoản 2, 3 và 4 Điều 33 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
    • Xét kháng cáo, kháng nghị đối với quyết định giải quyết việc dân sự.

Lưu ý: Thành phần giải quyết việc dân sự không có sự tham gia của Hội thẩm nhân dân.


2. Trình tự, thủ tục giải quyết việc dân sự

Thủ tục giải quyết việc dân sự diễn ra theo một quy trình chuyên biệt, bao gồm các bước sau:

  • Bước 1: Nộp đơn yêu cầu: Người yêu cầu gửi đơn yêu cầu đến Tòa án có thẩm quyền theo quy định, kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.
  • Bước 2: Xem xét và thụ lý đơn:
    • Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn, Chánh án Tòa án phân công Thẩm phán xem xét đơn.
    • Nếu hồ sơ hợp lệ, Thẩm phán thông báo cho người yêu cầu nộp lệ phí (trừ trường hợp được miễn hoặc không phải nộp). Tòa án thụ lý đơn kể từ ngày người yêu cầu nộp biên lai thu tiền lệ phí.
  • Bước 3: Chuẩn bị xét đơn yêu cầu:
    • Thời hạn chuẩn bị xét đơn là 01 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý. Trường hợp có tình tiết phức tạp, Chánh án Tòa án có thể quyết định gia hạn, nhưng không quá 15 ngày.
    • Thẩm phán tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ, yêu cầu đương sự bổ sung tài liệu (nếu cần).
    • Sau thời hạn chuẩn bị, Thẩm phán phải ra: Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự hoặc Quyết định đình chỉ giải quyết việc dân sự.
  • Bước 4: Mở phiên họp giải quyết việc dân sự: Tòa án tiến hành mở phiên họp, công bố tài liệu, nghe trình bày của người yêu cầu, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.
  • Bước 5: Ra quyết định giải quyết việc dân sự: Thẩm phán/Hội đồng giải quyết việc dân sự ban hành Quyết định chấp nhận hoặc không chấp nhận yêu cầu. Quyết định này có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.

3. Những khác biệt giữa thủ tục giải quyết việc dân sự và vụ án dân sự

Để phân biệt rõ ràng giữa việc dân sự và vụ án dân sự, các tiêu chí so sánh được hệ thống hóa trong bảng dưới đây:

Tiêu chí

Vụ án dân sự

Việc dân sự

Bản chất

tranh chấp, mâu thuẫn về quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể.

Không có tranh chấp, các chủ thể chỉ yêu cầu Tòa án công nhận hoặc không công nhận quyền, nghĩa vụ, hoặc sự kiện pháp lý.

Thành phần Hội đồng

Xét xử sơ thẩm do 01 Thẩm phán và 02 Hội thẩm nhân dân (trừ thủ tục rút gọn).

Do 01 Thẩm phán hoặc tập thể 03 Thẩm phán giải quyết, không có Hội thẩm nhân dân.

Tư cách đương sự

Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.

Người yêu cầu, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.

Phương thức khởi xướng

Thủ tục khởi kiện.

Thủ tục yêu cầu.

Hình thức văn bản

Bản án hoặc Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự.

Quyết định giải quyết việc dân sự.

Hình thức tố tụng

Mở phiên tòa, tiến hành tranh tụng công khai, đối chất giữa các bên.

Mở phiên họp giải quyết việc dân sự, diễn ra nhanh gọn hơn.

Vai trò Viện kiểm sát

Không bắt buộc tham gia các phiên tòa sơ thẩm, trừ trường hợp quy định.

Viện kiểm sát tham gia phiên họp trong một số trường hợp do luật định.

Cấp xét xử

Trải qua nhiều cấp xét xử: sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm.

Chủ yếu sơ thẩm và phúc thẩm.


VIDEO:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét