Thế nào là án phí, lệ phí? Cơ sở và ý nghĩa của việc thu án phí, lệ phí?

CÂU HỎI : Thế nào là án phí, lệ phí? Cơ sở và ý nghĩa của việc thu án phí, lệ phí?	(Trả lời bên dưới)

Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết về khái niệm, cơ sở và ý nghĩa của án phí, lệ phí trong hệ thống pháp luật tố tụng Việt Nam theo quy định hiện hành (Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14). 1. Khái niệm Án phí và Lệ phí Khái niệm Án phí Án phí là khoản tiền mà đương sự (nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan) phải nộp vào ngân sách nhà nước khi Tòa án giải quyết các vụ án (vụ án hình sự, dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh - thương mại, lao động, hành chính). Án phí bao gồm: Án phí sơ thẩm và án phí phúc thẩm. Phân loại án phí: Án phí hình sự: Án phí hình sự sơ thẩm và án phí hình sự phúc thẩm (áp dụng đối với người bị kết án). Án phí dân sự: Gồm án phí dân sự không có giá ngạch và án phí dân sự có giá ngạch. Khái niệm Lệ phí Lệ phí Tòa án là khoản tiền mà đương sự phải nộp khi Tòa án giải quyết các việc dân sự (như yêu cầu hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích, yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, yêu cầu tuyên bố phá sản,...), hoặc thực hiện các thủ tục tố tụng khác theo quy định pháp luật. 2. Cơ sở của việc thu án phí, lệ phí Việc quy định và thu án phí, lệ phí Tòa án dựa trên các cơ sở pháp lý và thực tiễn sau: Cơ sở pháp lý: Được quy định cụ thể tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Cơ sở chi phí hoạt động tư pháp: Hoạt động giải quyết tranh chấp hoặc yêu cầu dân sự của Tòa án đòi hỏi sử dụng nguồn lực nhà nước (thẩm phán, thư ký, chi phí xác minh, tống đạt, tổ chức phiên tòa). Thu án phí, lệ phí nhằm đóng góp một phần vào chi phí tổ chức hoạt động tư pháp. Cơ sở về trách nhiệm của các bên: Đề cao tính chịu trách nhiệm của đương sự khi phát sinh tranh chấp hoặc yêu cầu đến cơ quan nhà nước. 3. Ý nghĩa của việc thu án phí, lệ phí Bù đắp chi phí hoạt động của cơ quan tư pháp: Giúp hỗ trợ ngân sách nhà nước trong việc vận hành, duy trì hoạt động của hệ thống Tòa án. Nâng cao ý thức pháp luật và phòng ngừa tranh chấp: * Việc phải chịu một khoản án phí/lệ phí khi thua kiện hoặc có yêu cầu không đúng quy định pháp luật đóng vai trò răn đe. Hạn chế tình trạng lạm dụng quyền khởi kiện, khởi kiện bừa bãi hoặc yêu cầu vô căn cứ gây lãng phí thời gian của cơ quan nhà nước. Bảo đảm tính công bằng và bình đẳng: * Áp dụng nguyên tắc "bên thua kiện phải chịu án phí", giúp bù đắp tổn thất cho bên thắng kiện khi họ phải bỏ ra thời gian, công sức và chi phí để bảo vệ quyền lợi. Pháp luật cũng có các quy định nhân văn về việc miễn, giảm án phí, lệ phí cho các đối tượng là người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, gia đình chính sách để bảo đảm quyền tiếp cận công lý. VIDEO: (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO: (đang cập nhật) VĂN BẢN PHÁP LUẬT LIÊN QUAN: (đang cập nhật)