Phân tích
quyền hạn của Hội đồng xét xử phúc thẩm theo pháp luật Việt Nam Trong hệ thống
tư pháp Việt Nam, Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm là cơ quan có thẩm quyền xét
xử lại bản án hoặc quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật nhưng bị kháng
cáo, kháng nghị. Quyền hạn của HĐXX phúc thẩm được quy định cụ thể nhằm đảm bảo
tính chính xác, khách quan và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia tố
tụng. Dưới đây là
phân tích chi tiết thẩm quyền của HĐXX phúc thẩm theo hai lĩnh vực pháp luật
chính:
1. Thẩm
quyền theo Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (BLTTHS 2015) Căn cứ từ Điều 355 đến Điều 359 BLTTHS 2015, HĐXX phúc thẩm có các quyền hạn sau đây:
- Không chấp nhận kháng cáo, kháng
nghị và giữ nguyên bản án sơ thẩm:
- Áp dụng khi xét thấy bản án sơ
thẩm có căn cứ và đúng pháp luật, nội dung kháng cáo, kháng nghị không có
cơ sở để chấp nhận.
- Sửa bản án sơ thẩm (Điều 357):
- Áp dụng khi có căn cứ để: Miễn
trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt; giảm hình phạt; áp dụng hình phạt nhẹ
hơn; chuyển khung hình phạt nhẹ hơn; hoặc tăng hình phạt, áp dụng hình phạt
nặng hơn khi có kháng nghị theo hướng tăng nặng.
- Lưu ý: HĐXX không được sửa bản án
theo hướng có lợi cho bị cáo nếu không có kháng cáo hoặc kháng nghị về vấn
đề đó.
- Hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại
hoặc xét xử lại (Điều 358):
- Áp dụng khi có căn cứ cho rằng
cấp sơ thẩm bỏ lọt tội phạm hoặc người phạm tội; việc điều tra ở cấp sơ
thẩm không đầy đủ mà cấp phúc thẩm không thể bổ sung được; hoặc có vi phạm
nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong giai đoạn điều tra, truy tố.
- Hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ
án (Điều 359):
- Khi có một trong các căn cứ quy
định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 157 của BLTTHS (như hành vi không cấu
thành tội phạm, hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, người thực hiện
hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết,...), HĐXX tuyên bị cáo không có tội
và đình chỉ vụ án.
- Đình chỉ xét xử phúc thẩm (Điều 345, 354):
- Áp dụng khi người kháng cáo rút
toàn bộ kháng cáo hoặc Viện kiểm sát rút toàn bộ kháng nghị trước khi mở
phiên tòa hoặc tại phiên tòa.
2. Thẩm
quyền theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (BLTTDS 2015) Căn cứ theo Điều 308 BLTTDS 2015, HĐXX phúc thẩm có các quyền hạn cụ thể khi giải quyết vụ
án dân sự:
- Giữ nguyên bản án, quyết định sơ
thẩm:
- Khi nhận thấy bản án, quyết định
sơ thẩm có căn cứ và đúng pháp luật.
- Sửa bản án, quyết định sơ thẩm
(Điều 313):
- Áp dụng khi Tòa án cấp sơ thẩm
nhận định và quyết định không đúng pháp luật (ví dụ: đánh giá chứng cứ
không đầy đủ, áp dụng sai quy định pháp luật nội dung nhưng tại cấp phúc
thẩm đã có thể làm rõ hoặc bổ sung chứng cứ).
- Hủy bản án sơ thẩm, hủy một phần
bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại (Điều 310):
- Áp dụng khi việc chứng minh và
thu thập chứng cứ chưa được thực hiện đầy đủ ở cấp sơ thẩm mà tại phiên
tòa phúc thẩm không thể bổ sung ngay; hoặc có vi phạm nghiêm trọng thủ tục
tố tụng ở cấp sơ thẩm.
- Hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ
giải quyết vụ án (Điều 311):
- Áp dụng khi nhận thấy vụ án thuộc
một trong các trường hợp phải đình chỉ theo quy định tại điểm c, d, đ, e,
g, h, i khoản 1 Điều 192 BLTTDS mà Tòa án cấp sơ thẩm chưa đình chỉ.
- Đình chỉ xét xử phúc thẩm (Điều 312):
- Áp dụng khi người kháng cáo rút
toàn bộ kháng cáo hoặc Viện kiểm sát rút toàn bộ kháng nghị trước khi Tòa
án cấp phúc thẩm ra quyết định đưa vụ án ra xét xử hoặc tại phiên tòa.
- Tạm đình chỉ việc giải quyết vụ
án:
- Áp dụng khi có văn bản kiến nghị
của Chánh án TAND Tối cao đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét bãi
bỏ hoặc sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật có dấu hiệu trái pháp luật.
3. Bảng
so sánh thẩm quyền phúc thẩm Hình sự và Dân sự
|
Tiêu
chí
|
Tố tụng
Hình sự (BLTTHS 2015)
|
Tố tụng
Dân sự (BLTTDS 2015)
|
|
Cơ sở
pháp lý
|
Điều 355 –
359
|
Điều 308 –
313
|
|
Sửa bản
án
|
Sửa về
hình phạt, tội danh, bồi thường thiệt hại.
|
Sửa bản án
khi áp dụng sai luật hoặc đánh giá sai chứng cứ.
|
|
Hủy bản
án để giải quyết lại
|
Hủy để điều
tra lại hoặc xét xử lại.
|
Hủy và
chuyển hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm.
|
|
Đình chỉ
giải quyết
|
Tuyên bị
cáo không có tội và đình chỉ vụ án.
|
Đình chỉ
giải quyết khi thuộc một trong các căn cứ pháp lý của sơ thẩm.
|
- Bạn có muốn
đi sâu vào phân tích các căn cứ áp dụng khi Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định
sửa bản án sơ thẩm không?
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét