Bồi thường
thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm là một chế định quan trọng
trong pháp luật dân sự Việt Nam nhằm bảo vệ quyền nhân thân của cá nhân và pháp
nhân.
Dưới đây là
các quy định chi tiết và cập nhật nhất căn cứ theo Bộ luật Dân sự (BLDS)
2015 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm
phán Tòa án nhân dân tối cao.
1. Các
căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường
Để được bồi
thường thiệt hại, cần phải thỏa mãn các điều kiện chung về trách nhiệm bồi thường
thiệt hại ngoài hợp đồng (theo Điều 584 BLDS 2015):
- Có hành vi xâm phạm: Có hành vi đưa thông tin sai sự
thật, xuyên tạc, vu khống... dưới mọi hình thức (lời nói, văn bản, mạng xã
hội).
- Có thiệt hại thực tế xảy ra: Danh dự, nhân phẩm, uy tín bị
giảm sút hoặc hạ thấp, gây ra các thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần.
- Có mối quan hệ nhân quả: Thiệt hại xảy ra phải là kết quả
trực tiếp của hành vi xâm phạm.
2. Các
khoản thiệt hại được bồi thường (Điều 592 BLDS 2015)
Thiệt hại do
danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm hai loại chính: Thiệt hại vật
chất (thực tế) và Bù đắp tổn thất về tinh thần.
a. Thiệt
hại vật chất thực tế
- Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc
phục thiệt hại:
Chi phí thuê luật sư, chi phí lập vi bằng (thu thập chứng cứ), chi phí đi
lại, thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng để đính chính, xin
lỗi.
- Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị
giảm sút: Do bị
bôi nhọ dẫn đến bị sa thải, bị đình chỉ công việc, hoặc doanh nghiệp bị sụt
giảm doanh thu, mất đối tác làm ăn (phải chứng minh được bằng hóa đơn, sổ
sách kế toán).
b. Khoản
tiền bù đắp tổn thất về tinh thần
- Đây là khoản tiền bù đắp cho sự
đau khổ, suy sụp tinh thần, lo lắng, xấu hổ của nạn nhân khi bị xâm phạm
quyền nhân thân.
- Mức bồi thường: Do các bên thỏa thuận. Nếu
không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định dựa trên mức độ tổn thất thực
tế, nhưng không quá 10 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
Lưu ý về
Mức lương cơ sở:
- Mức lương cơ sở áp dụng cho việc
tính toán mức trần bồi thường tinh thần này sẽ dựa trên quy định tại thời
điểm giải quyết vụ án.
3. Các biện
pháp khắc phục khác (Điều 34 BLDS 2015)
Ngoài việc bồi
thường bằng tiền, người bị xâm phạm có quyền yêu cầu Tòa án buộc người vi phạm
thực hiện các biện pháp:
1.
Bác bỏ thông tin sai sự thật.
2.
Xin lỗi, cải chính công khai (ví dụ: đăng báo đính chính, đăng bài xin lỗi công khai trên
chính trang cá nhân nếu xâm phạm qua mạng xã hội).
3.
Tòa
án bác bỏ thông tin liên quan đến cơ quan, tổ chức, cá nhân trên phương tiện
thông tin đại chúng nào thì phải được cải chính, bác bỏ trên phương tiện thông
tin đại chúng đó.
4. Nghĩa
vụ chứng minh của người bị hại
Khi khởi kiện
ra Tòa án, người bị xâm phạm (nguyên đơn) có nghĩa vụ chứng minh:
- Hành vi của bị đơn là sai sự thật
và có tính chất bôi nhọ, xúc phạm.
- Các chi phí thực tế đã chi trả
(phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp).
- Sự sụt giảm về thu nhập hoặc tổn
thất tinh thần (nếu có hồ sơ bệnh án về tâm lý, stress do vụ việc gây ra
thì càng có giá trị chứng minh).
Bạn có đang
cần tìm hiểu sâu hơn về cách tính toán một khoản chi phí cụ thể nào trong thực
tế, hay quy trình thủ tục khởi kiện cho một trường hợp cụ thể không?
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét