Khái niệm An
sinh xã hội (ASXH) có thể được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau, từ ngôn ngữ
đời thường cho đến các định nghĩa pháp lý quốc tế. Tuy nhiên, về bản chất, đây
là hệ thống các chính sách và biện pháp của Nhà nước và xã hội nhằm bảo vệ mọi
thành viên trước những rủi ro về kinh tế và xã hội.
Dưới đây là
các cách tiếp cận phổ biến về khái niệm này:
1. Theo định
nghĩa của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO)
Đây là định
nghĩa mang tính chuẩn mực và được thừa nhận rộng rãi nhất trên toàn cầu:
"An
sinh xã hội là sự bảo vệ mà xã hội cung cấp cho các thành viên của mình thông
qua một loạt các biện pháp công cộng để chống lại những khó khăn về kinh tế và
xã hội do bị mất hoặc suy giảm đáng kể thu nhập gây ra bởi ốm đau, thai sản,
tai nạn lao động, thất nghiệp, tàn tật, tuổi già và tử tuất; kể cả việc cung cấp
chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình có trẻ em."
2. Cấu
trúc của hệ thống An sinh xã hội
Một hệ thống
ASXH hoàn chỉnh thường bao gồm 4 trụ cột chính, tạo thành một mạng lưới bảo vệ
đa tầng:
- Bảo hiểm xã hội (BHXH): Là trụ cột quan trọng nhất, dựa
trên sự đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động (gồm BHXH bắt
buộc và tự nguyện).
- Trợ giúp xã hội (Cứu trợ xã hội): Là sự hỗ trợ từ ngân sách nhà
nước hoặc cộng đồng dành cho những đối tượng yếu thế, không có khả năng tự
lo liệu cuộc sống (người khuyết tật, trẻ mồ côi, người già cô đơn).
- Ưu đãi xã hội: Chính sách đặc thù dành cho những
người có công với cách mạng hoặc những người có đóng góp đặc biệt cho đất
nước.
- Các dịch vụ xã hội cơ bản: Đảm bảo người dân tiếp cận được
y tế, giáo dục, nước sạch và thông tin.
3. Các đặc
điểm cốt lõi của An sinh xã hội
Để nhận diện
một chính sách có phải là ASXH hay không, chúng ta dựa trên 3 đặc điểm sau:
1.
Tính xã hội: Mục
tiêu không phải là lợi nhuận mà là vì sự ổn định và công bằng cho toàn cộng đồng.
2.
Tính pháp lý:
Được Nhà nước bảo trợ và thực hiện thông qua hệ thống pháp luật (Hiến pháp, Luật
Bảo hiểm xã hội, Luật Trẻ em...).
3.
Tính rủi ro:
ASXH chỉ xuất hiện khi có các "biến cố" làm suy giảm thu nhập hoặc điều
kiện sống của con người.
4. Khái
niệm An sinh xã hội tại Việt Nam
Tại Việt
Nam, khái niệm này được hiểu là một hệ thống chính sách xã hội đa tầng, linh hoạt,
hỗ trợ người dân phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục rủi ro trong cuộc sống.
- Phòng ngừa rủi ro: Thông qua đào tạo nghề, giải
quyết việc làm.
- Giảm thiểu rủi ro: Thông qua các loại hình Bảo hiểm
(Y tế, Xã hội, Thất nghiệp).
- Khắc phục rủi ro: Thông qua trợ cấp xã hội và các
hoạt động từ thiện, nhân đạo.
Lời kết: ASXH không chỉ đơn thuần là tiền trợ
cấp, mà là "lưới an toàn" giúp mọi cá nhân đứng vững trước những
biến động bất ngờ của cuộc đời, đảm bảo quyền được an tâm sống và phát triển của
con người.
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét