Chủ Nhật, 26 tháng 4, 2026

Quy định về thời điểm chịu rủi ro đối với tài sản?

CÂU HỎI : 

  • Quy định về thời điểm chịu rủi ro đối với tài sản?

(Trả lời bên dưới)

Trong các giao dịch dân sự và hợp đồng mua bán, việc xác định chính xác thời điểm chuyển giao rủi ro là cực kỳ quan trọng. Nó xác định ai sẽ là người chịu thiệt hại về tài chính nếu tài sản bị mất mát, hư hỏng do nguyên nhân khách quan (thiên tai, tai nạn bất ngờ) mà không do lỗi của bên nào.

Về nguyên tắc chung, rủi ro đi liền với quyền sở hữu, nhưng có những ngoại lệ quan trọng tùy thuộc vào loại tài sản và thỏa thuận cụ thể.


1. Nguyên tắc chung theo Bộ luật Dân sự 2015

Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015 quy định các mốc thời gian chịu rủi ro dựa trên tình trạng sở hữubàn giao tài sản:

Đối với vật (Động sản)

Theo Điều 162, chủ sở hữu phải chịu rủi ro về tài sản thuộc sở hữu của mình. Tuy nhiên, trong hợp đồng mua bán (Điều 441):

  • Chưa bàn giao: Bên bán chịu rủi ro.
  • Đã bàn giao: Bên mua chịu rủi ro kể từ thời điểm nhận tài sản, ngay cả khi chưa trả hết tiền (trừ trường hợp bảo lưu quyền sở hữu).

Đối với Bất động sản

Rủi ro đối với bất động sản gắn liền với việc đăng ký quyền sở hữu:

  • Chưa đăng ký: Bên bán chịu rủi ro.
  • Đã đăng ký: Bên mua chịu rủi ro kể từ thời điểm hoàn thành thủ tục đăng ký quyền sở hữu, trừ khi có thỏa thuận khác.

2. Các trường hợp đặc biệt (Ngoại lệ)

Có 3 kịch bản phổ biến mà thời điểm chịu rủi ro sẽ thay đổi so với nguyên tắc sở hữu:

Trường hợp

Thời điểm chịu rủi ro

Cơ sở pháp lý

Bảo lưu quyền sở hữu

Bên mua chịu rủi ro kể từ thời điểm nhận tài sản, dù bên bán vẫn đang giữ quyền sở hữu cho đến khi thanh toán xong.

Điều 334 BLDS

Bên mua chậm nhận

Nếu tài sản đã sẵn sàng để giao nhưng bên mua chậm tiếp nhận, bên mua phải chịu rủi ro kể từ thời điểm chậm tiếp nhận.

Điều 441 BLDS

Tài sản đang trên đường vận chuyển

Nếu không có thỏa thuận khác, rủi ro thuộc về bên mua kể từ thời điểm giao kết hợp đồng (áp dụng cho hàng hóa đang chuyển đi).

Điều 442 BLDS


3. Quy trình xác định thực tế

  • Để xác định ai chịu trách nhiệm khi có sự cố, bạn có thể đối chiếu nhanh qua các bước sau:

1. Kiểm tra Thỏa thuận Hợp đồng

Ưu tiên hàng đầu

1.Kiểm tra Thỏa thuận Hợp đồng:Ưu tiên hàng đầu.

  • Luật dân sự tôn trọng sự tự nguyện. Nếu hợp đồng ghi rõ "Bên bán chịu rủi ro cho đến khi hàng đến kho bên mua", thì thỏa thuận này ghi đè lên các quy định mặc định của luật.

2. Xác định Thời điểm Bàn giao

Đối với động sản

2.Xác định Thời điểm Bàn giao:Đối với động sản.

  • Kiểm tra biên bản bàn giao. Nếu bên mua đã ký nhận hàng nhưng chưa thanh toán xong (và không có thỏa thuận khác), bên mua đã bắt đầu chịu rủi ro.

3. Xác định Trạng thái Đăng ký

Đối với bất động sản

3.Xác định Trạng thái Đăng ký:Đối với bất động sản.

  • Kiểm tra xem giấy chứng nhận quyền sử dụng đất/nhà ở đã được sang tên hay chưa. Đây là mốc pháp lý quyết định sự chuyển dịch rủi ro đối với nhà đất.


Lưu ý quan trọng: Quy định về rủi ro chỉ áp dụng cho các trường hợp khách quan. Nếu tài sản hư hỏng do lỗi cố ý hoặc vô ý của bên bán (bảo quản kém) hoặc bên mua (sử dụng sai cách), thì bên có lỗi phải bồi thường thiệt hại theo quy định về vi phạm hợp đồng, không áp dụng nguyên tắc chia sẻ rủi ro này.

Để làm rõ hơn các tình huống cụ thể:

  • Tìm hiểu rủi ro trong hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai?
  • Phân biệt rủi ro trong mua bán dân sự và thương mại?


Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN HƯỚNG DẪN CHI TIẾT:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét