Bảo hiểm
xã hội (BHXH) tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được
lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình. Đây là chính
sách nhân văn nhằm mở rộng diện bao phủ an sinh đến nhóm lao động phi chính thức. Dưới đây là
phân tích chi tiết về khái niệm này:
1. Bản chất
của BHXH tự nguyện BHXH tự nguyện
mang tính chất hỗ trợ và khuyến khích, khác với tính chất cưỡng chế của
BHXH bắt buộc.
- Tính tự nguyện: Người dân có quyền quyết định
tham gia hoặc dừng tham gia bất cứ lúc nào tùy thuộc vào nhu cầu và điều
kiện kinh tế.
- Không vì mục đích lợi nhuận: Đây là chính sách an sinh của
Nhà nước, toàn bộ số tiền đóng góp được quản lý, đầu tư và chi trả lại cho
người dân dưới dạng các chế độ an sinh.
- Sự hỗ trợ của Nhà nước: Nhà nước hỗ trợ một phần mức
đóng cho người tham gia (đặc biệt là hộ nghèo và hộ cận nghèo) để khuyến
khích người dân tích lũy cho tuổi già.
2. Đối tượng
tham gia Đối tượng của
BHXH tự nguyện là những người không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, bao gồm:
- Lao động tự do: Người buôn bán nhỏ, người làm
nông nghiệp, ngư nghiệp, thợ thủ công...
- Lao động giúp việc gia đình.
- Người lao động đã nghỉ việc nhưng chưa đủ điều kiện hưởng
lương hưu và muốn đóng tiếp để đủ thời gian hưởng chế độ.
- Điều kiện: Công dân Việt Nam từ đủ 15
tuổi trở lên.
3. Các chế
độ được hưởng Khác với
BHXH bắt buộc (có 5 chế độ), BHXH tự nguyện hiện nay chỉ tập trung vào 02 chế
độ dài hạn: 1.
Chế độ Hưu trí:
Nhận lương hưu hàng tháng khi đủ điều kiện về tuổi và thời gian đóng (tối thiểu
20 năm). 2.
Chế độ Tử tuất:
Trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất cho thân nhân khi người tham gia qua đời.
4. Mức
đóng và Phương thức đóng Đây là điểm
linh hoạt nhất của BHXH tự nguyện để phù hợp với thu nhập không ổn định của lao
động tự do.
- Mức đóng: Người dân đóng $22\%$ mức
thu nhập tháng do mình lựa chọn.
- Mức thấp nhất: Bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực
nông thôn.
- Mức cao nhất: Bằng 20 lần mức lương cơ sở.
- Phương thức đóng đa dạng:
- Đóng hàng tháng, 03 tháng, 06
tháng hoặc 12 tháng một lần.
- Đóng một lần cho nhiều năm về
sau (không quá 5 năm).
- Đóng một lần cho những năm còn
thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu (áp dụng cho người đã đủ tuổi nghỉ
hưu).
5. Ý
nghĩa của BHXH tự nguyện 1.
Cơ hội hưởng lương hưu cho mọi người: Giúp những người lao động tự do, nông dân có nguồn
thu nhập ổn định khi về già, không phải phụ thuộc vào con cái. 2.
Giảm gánh nặng cho ngân sách: Khi người dân tự tích lũy an sinh, Nhà nước sẽ giảm bớt chi
phí cho các khoản trợ cấp xã hội, cứu trợ người già không nơi nương tựa. 3.
Công bằng xã hội: Thu hẹp khoảng cách về quyền lợi an sinh giữa lao động trong khu vực
chính thức (nhà nước, doanh nghiệp) và khu vực phi chính thức.
Tóm tắt sự
khác biệt cơ bản
|
Tiêu
chí
|
BHXH Bắt
buộc
|
BHXH Tự
nguyện
|
|
Đối tượng
|
Người có hợp
đồng lao động
|
Lao động tự
do (>15 tuổi)
|
|
Số chế
độ
|
05 chế độ
|
02 chế độ
(Hưu trí, Tử tuất)
|
|
Mức
đóng
|
Tính trên
tiền lương hợp đồng
|
Tự chọn dựa
trên mức thu nhập
|
|
Sự hỗ
trợ
|
Doanh nghiệp
đóng $17.5\%$
|
Nhà nước hỗ
trợ một phần tiền đóng
|
BHXH tự nguyện
chính là giải pháp để thực hiện mục tiêu "An sinh xã hội toàn dân",
đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau khi mất khả năng lao động.
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét