Thứ tư, vi phạm trong việc xác định thẩm quyền giải quyết của Tòa án

 

• Theo quy định tại khoản 1 Điều 41 BLTTDS năm 2015 thì “Vụ việc dân sự đã được thụ lý mà không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án đã thụ lý thì Tòa án đó ra quyết định chuyển hồ sơ vụ việc dân sự cho Tòa án có thẩm quyền và xóa tên vụ án đó trong sổ thụ lý”.
• Theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 192, điểm g khoản 1 Điều 217 BLTTDS năm 2015 thì Tòa án trả lại đơn khởi kiện trong trường hợp “vụ án không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án”, nếu Tòa án đã thụ lý thì phải đình chỉ giải quyết vụ án dân sự.
• Quá trình kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự của Tòa án, cán bộ, KSV cần nắm rõ nội hàm của các quy định đã viện dẫn nêu trên để phân biệt trường hợp nào Tòa án phải chuyển thẩm quyền và trường hợp nào phải ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Theo đó, Tòa án phải ra quyết định chuyển hồ sơ vụ án dân sự cho Tòa án có thẩm quyền giải quyết trong trường hợp vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân theo quy định tại mục 1 chương III BLTTDS năm 2015 nhưng không thuộc thẩm quyền giải quyết theo lãnh thổ của Tòa án đã thụ lý mà thuộc thẩm quyền giải quyết theo lãnh thổ của Tòa án khác. Trong trường hợp vụ án không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án quy định tại mục 1 chương III BLTTDS mà thuộc thẩm quyền giải quyết của hệ thống cơ quan khác (ví dụ thuộc thẩm quyền giải quyết của Uỷ ban nhân dân) thì Tòa án phải ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Liên quan đến nội dung vi phạm này, VKSND tỉnh Nghệ An đã hướng dẫn VKSND huyện Yên Thành kháng nghị quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự của TAND huyện Yên Thành và TAND tỉnh Nghệ An đã chấp nhận kháng nghị, hủy quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự nêu trên. Trong vụ án này, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc bị đơn trả nợ tiền vay nên được xác định là vụ án “Tranh chấp Hợp đồng vay tài sản” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 3 Điều 26 BLTTDS năm 2015, tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án thể hiện bị đơn đã chuyển khẩu đến địa phương khác trước khi nguyên đơn khởi kiện nhưng TAND huyện Yên Thành không ra quyết định chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nơi bị đơn đang cư trú giải quyết mà lại ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án do vụ án không thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND huyện Yên Thành là không chính xác, vi phạm quy định như đã viện dẫn.