Thứ mười một, vi phạm trong việc giải quyết tài sản trên đất

 Trong một số vụ án liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng đất, đương sự chỉ tranh chấp quyền sử dụng đất, không tranh chấp tài sản trên đất hoặc đương sự thống nhất thừa nhận tài sản trên đất thuộc quyền sở hữu của người khác và không đề cập đến vấn đề giải quyết tài sản trên đất. Trong những trường hợp này, Tòa án vẫn phải giải quyết tài sản trên đất để đảm bảo cho việc thi hành án, tránh trường hợp có thể dẫn đến việc đất thuộc quyền sử dụng của một người, tài sản trên đất lại thuộc quyền sở hữu của người khác. Nếu không giải quyết tài sản trên đất là vi phạm nghiêm trọng có thể dẫn đến bị Tòa án cấp trên hủy án. Thực tế trong thời gian vừa qua, việc không giải quyết tài sản trên đất tranh chấp là một trong những vi phạm quan trọng khiến TAND tỉnh Nghệ An hủy 03 bản án sơ thẩm của TAND cấp huyện. Cụ thể, quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm không hỏi đương sự để làm rõ đương sự có yêu cầu giải quyết tài sản trên đất hay không hoặc đương sự trình bày sẽ không trả lại đất nếu không được bồi hoàn công sức tôn tạo đất và tài sản trên đất, nhưng đã nhận định đương sự không yêu cầu giải quyết tài sản trên đất là không chính xác.

Ngoài ra, cán bộ, KSV cần lưu ý một số vi phạm khác có thể bị kháng nghị, hủy, sửa án gồm:

- Quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn có đơn khởi kiện bổ sung nhưng Tòa án không ban hành thông báo thụ lý và cũng không tiến hành hòa giải công khai chứng cứ đối với yêu cầu khởi kiện bổ sung của nguyên đơn theo quy định của BLTTDS;

- Tòa án quyết định đình chỉ vụ án do nguyên đơn rút đơn khởi kiện nhưng quyết định đình chỉ giải quyết vụ án lại quyết định nguyên đơn không có quyền khởi kiện lại vụ án;

- Vụ án đã được xét xử sơ thẩm, đương sự kháng cáo, quá trình giải quyết theo thủ tục phúc thẩm nguyên đơn rút đơn khởi kiện, các đương sự khác rút đơn kháng cáo nên Tòa án cấp phúc thẩm ra quyết định hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án, sau đó nguyên đơn khởi kiện lại nhưng Tòa án lại tiếp tục phân công Thẩm phán đã là chủ tọa phiên tòa của phiên tòa sơ thẩm lần đầu thụ lý, giải quyết vụ án lần thứ hai;

- Tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án thể hiện thửa đất tranh chấp có một phần đất quy hoạch nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không xác minh làm rõ diện tích đất quy hoạch này có được giao cho đương sự hay không

- Các vi phạm về tuyên lãi suất chậm thi hành án; vi phạm về án phí, đặc biệt là nghĩa vụ chịu án phí đối với nghĩa vụ trích công sức trong các vụ án phân chia di sản thừa kế;